In verreweg de meeste winkels, horecazaken en andere dienstverleners kunnen klanten met contant geld terecht. 96 procent van de ondernemers accepteerde vorig jaar cash, ongeveer evenveel als in 2024. Bij enkele branches ligt die acceptatie flink lager.
Dat meldt De Nederlandsche Bank (DNB) op basis van een jaarlijks onderzoek. Daarbij is in winkels en bij marktkramen gekeken naar stickers en bordjes met teksten als ‘pin-only’, ‘pinnen, ja graag’ en ‘betaal elektronisch’. Bij verreweg de meeste winkels hangt geen bordje of sticker over de betaalmogelijkheden. Bij 21 procent van de winkels hing in 2025 wel een bordje of sticker. Dat is minder dan in 2024, toen in 25 procent van de winkels zo’n bordje aanwezig was. Bij vier procent van de bezochte verkooppunten hing een bordje ‘pin-only’. Een jaar eerder was dat bij vijf procent het geval. Bij winkels zonder bordje of sticker mogen klanten ervan uitgaan dat zij contant kunnen betalen en kunnen pinnen.
De acceptatie van contant geld verschilt sterk per sector. Pin-only komt relatief veel voor in parkeergarages (36 procent), bioscopen (33 procent), apotheken (16 procent) en bibliotheken (12 procent). In winkels waar klanten vaak slechts een paar boodschappen doen, kan bijna altijd contant worden betaald. Ook op de markt komt pin-only slechts sporadisch voor. Van de 1.000 bezochte kramen kon bij slechts 15 alleen met pin worden betaald, dat is 1,5 procent.
Vergeleken met vorig jaar zijn er minder bioscopen en apotheken die cash weigeren. Bij parkeren daarentegen zijn er meer parkeergarages en -terreinen die geen contant geld accepteren. Pin-only winkels zijn vooral in de grote steden te vinden. In plaatsten met meer dan 175.000 inwoners weigeren één op de elf winkels (9 procent) contante betaling. In kleine dorpen met minder dan 5.000 inwoners kunnen klanten bijna overal met cash terecht (99 procent).
Veiligheid
Winkeliers accepteren contant geld vooral omdat het een wettig betaalmiddel is en omdat klanten contant willen betalen. Beide redenen werden door 59 procent van de ondernemers genoemd. 70 procent van de ondernemers die cash betalingen accepteren zijn (zeer) tevreden over contant geld als betaalmiddel. Slechts een heel klein deel (5 procent) is ontevreden vanwege de kosten en risico’s van het afstorten van contant geld.
Ondernemers die geen contant geld accepteren, geven vooral veiligheid, kosten en de voorkeur van klanten als reden. Mocht een klant bij zo’n pin-only winkel toch contant willen betalen, dan accepteert een deel van de winkeliers de cashbetaling alsnog. Een deel wijkt uit naar een alternatief, zoals een betaalverzoek of betalen op rekening. Slechts een kleine groep weigert.
Constant niveau
Hoewel het leeuwendeel van de winkels contant geld blijft accepteren, betalen klanten steeds minder vaak met contant geld. Van de 7,1 miljard betalingen aan de kassa was in 2025 1,2 miljard contant en 5,8 miljard pin. Dat betekent dat slechts 17 procent van alle betalingen contant is. Tien jaar eerder, in 2015, waren er evenveel contante betalingen (3,2 miljard) als pintransacties. De grootste verschuiving van contant naar pin was in 2020. In het eerste corona-jaar halveerde het aantal contante betalingen bijna van 2,3 miljard in 2019 naar 1,3 miljard betalingen in 2020. Het aantal pinbetalingen bleef in diezelfde periode ongeveer stabiel.
De jaren na corona steeg het aantal betalingen. Die extra betalingen werden bijna volledig met de pinpas gedaan. Het aantal contante betalingen is sinds 2020 stabiel met zo’n 1,2 à 1,4 miljard betalingen per jaar.
