Veel Nederlanders denken dat ze huidkanker kunnen herkennen, maar missen belangrijke basiskennis. Gemiddeld kent 63 procent van de Nederlanders de ABCDE-regels niet. Onder 50-plussers is dat 59 procent. Tegelijkertijd lukt het veel mensen niet om hun gedrag aan te passen, ondanks de bekende risico’s van zonnestraling.
Dat blijkt uit nieuw onderzoek onder ruim duizend Nederlanders. Volgens het onderzoek denkt 53 procent van de Nederlanders te weten hoe een verdacht huidplekje eruitziet. In werkelijkheid kent slechts 25 procent de ABCDE-regels: de internationaal gebruikte methode om huidkanker vroegtijdig te herkennen. De regels letten op asymmetrie, onregelmatige randen, kleurverschillen, diameter en veranderingen van een moedervlek of huidplek.
Lees ook: wat is het lelijk eendje fenomeen?
ABCDE-regels bij meerderheid onbekend
De onderzoekers spreken van ‘schijnkennis’: mensen vertrouwen vooral op hun gevoel bij het beoordelen van huidplekjes, terwijl medische kennis vaak ontbreekt. Gemiddeld kent 63 procent van de Nederlanders de ABCDE-regels niet. Die onbekendheid beperkt zich niet tot één generatie. Onder 50- tot 59-jarigen weet 59 procent niet wat de regels zijn. Bij 30- tot 39-jarigen loopt dat zelfs op tot 71 procent. Dat kan risico’s met zich meebrengen, omdat verdachte plekjes daardoor onterecht als onschuldig worden gezien.
Bewust van zongevaar, maar gedrag verandert nauwelijks
Uit het onderzoek blijkt ook dat bewustzijn over de gevaren van de zon lang niet altijd leidt tot ander gedrag. Zo geeft 57 procent van de Nederlanders aan regelmatig te vergeten zich in te smeren met zonnebrandcrème. Dat percentage is vergelijkbaar onder alle leeftijdsgroepen en geldt voor zowel mannen als vrouwen. Ook een familiegeschiedenis met huidkanker zorgt niet automatisch voor meer voorzorgsmaatregelen. Bijna één op de drie Nederlanders (33 procent) zegt dat huidkanker voorkomt binnen de familiekring. Hoewel 66 procent aangeeft daardoor alerter te zijn op veranderingen aan de huid, heeft slechts 27 procent daadwerkelijk het eigen gedrag aangepast.
Lees ook: Wat zeg je tegen iemand met kanker?
Vrouwen controleren hun huid vaker dan mannen
Het onderzoek laat daarnaast duidelijke verschillen zien tussen mannen en vrouwen. Van de vrouwen controleert 61 procent regelmatig de huid op verdachte plekjes, tegenover 48 procent van de mannen. Ook voelen vrouwen zich vaker voldoende geïnformeerd over huidkankerherkenning: 44 procent tegenover 34 procent van de mannen. Mannen blijken het risico bovendien vaker te bagatelliseren. Zo vindt 28 procent van de mannen dat leeftijd een reden is om zich minder zorgen te maken over huidkanker. Bij vrouwen ligt dat percentage op 19 procent.
‘Kennis alleen is niet genoeg’
Dermatoloog Martijn Meijs noemt de uitkomsten zorgelijk. “Veel Nederlanders denken huidkanker te herkennen, maar voldoende kennis ontbreekt vaak. Dit kan gevaarlijk zijn, want het kan ervoor zorgen dat mensen verdachte plekjes onterecht als onschuldig zien. Ook wat betreft zongedrag en het omgaan met de zon zien we dat er nog heel wat te winnen is. Het laat zien dat ondanks de kennis die er in Nederland beschikbaar is echt gedrag veranderen moeilijk is.”
Huidkanker komt steeds vaker voor
Huidkanker is de meest voorkomende vorm van kanker in Nederland. Jaarlijks krijgen tienduizenden Nederlanders de diagnose. Vroege herkenning van verdachte huidplekjes vergroot de kans op succesvolle behandeling aanzienlijk. Dermatologen adviseren daarom om de huid regelmatig te controleren en verdachte veranderingen tijdig te laten beoordelen door een arts.
Over het onderzoek
De Skin Cancer Awareness Barometer 2026 is uitgevoerd door SkinVision in het kader van Skin Cancer Awareness Month. Voor het onderzoek werden 1.009 Nederlanders van 16 tot 70 jaar en ouder ondervraagd. Het veldwerk vond plaats in april 2026. Het onderzoek is opgezet als opinie- en gedragsmeting en heeft als doel inzicht te geven in kennis, perceptie en gedrag rondom huidkanker onder Nederlanders. Het betreft geen klinisch onderzoek.
