Buikkramp, ineens aandrang, scannen waar het toilet is, het was voor Martine de Graaff (51) de normaalste zaak van de wereld. Tot bleek dat haar klachten een naam hadden: prikkelbaredarmsyndroom (PDS).
“Mijn hele leven heb ik al een gevoelige buik, vaak moest ik rennen om op tijd op de wc te zitten. Ik wist niet beter. Tot ik via de huisarts uiteindelijk de diagnose prikkelbaredarmsyndroom kreeg. Waar ik al zo lang last van had, had dus een naam! Dat voelde als erkenning. Tegelijkertijd dacht ik: had ik dit maar eerder uitgezocht.
PDS heeft veel invloed op mijn leven. Als ik ergens naartoe ga, kijk ik eerst waar de toiletten zijn. Ik heb ‘poepzakjes’ bij me voor noodgevallen, dat geeft me een veilig gevoel. In de bioscoop kies ik bewust een plek aan de zijkant zodat ik gemakkelijk weg kan. Eten was lang dubbel. Ik genoot ervan, maar er was altijd de onzekerheid of ik kramp zou krijgen en ineens naar de wc zou moeten. Daardoor was het nooit ontspannen.Onder begeleiding van een diëtist ben ik het FODMAP-dieet gaan volgen om mijn darmen tot rust te brengen. Ik zag daar erg tegenop, maar het is heel overzichtelijk en gestructureerd. Je laat eerst bepaalde voedingsgroepen weg en test ze daarna een voor een uit. Zo ontdek je waar je lichaam op reageert. Ik weet nu dat lactose voor mij een trigger is. Daarom gebruik ik lactosevrije producten en ik neem lactasepillen als ik bijvoorbeeld van een roomijsje wil genieten. Polyolen zoals sorbitol en mannitol, die in bepaald fruit en suikervrije producten zitten, geven klachten, soms pas uren later. Die vermijd ik zo veel mogelijk. Ui en prei zijn lastig in grote hoeveelheden. Ik ontdekte ook dat de stapeling van meerdere prikkelende producten op een dag samen net te veel kan worden. Verder helpen enzympreparaten, die slik ik als ik naar een restaurant ga en niet precies weet wat er in het eten zit. Ze voorkomen niet alle klachten, maar verminderen wel kramp, winderigheid en plotselinge hevige aandrang.
Waarom zou je niet gewoon open zijn over darmklachten?
Ik vind dat darmklachten niet zo’n taboe zouden moeten zijn. We praten tegenwoordig over allerlei zaken, maar als het over ontlasting of buikpijn gaat, is het ineens ongemakkelijk. Sinds ik er zelf open over ben, merk ik hoe veel mensen vergelijkbare klachten hebben. Mijn advies: loop er niet mee door, ga naar de huisarts en zoek contact met lotgenoten, bijvoorbeeld via de patiëntenorganisatie voor mensen met PDS. Ik heb nog steeds PDS, maar begrijp mijn lichaam nu beter. Dat zorgt voor rust, meer grip en uiteindelijk een betere kwaliteit van leven.”
Meer informatie via de Prikkelbare Darm Syndroom Belangenorganisatie. In België: ibsbelgium.org.
Dit artikel verscheen eerder in Plus Gezond september 2026. Abonnee worden van het blad? Dat doe je in een handomdraai.
