Denkend aan Zweden zie ik overweldigende natuur, gezellige rode houten huisjes, Vikingen én zeevruchten. En laten dat nu net de hoofdingrediënten zijn voor mijn korte trip naar West-Zweden.
Eilandhoppen in Zweden?
Rijd van Gotenburg – een sfeervolle stad met Nederlands tintje – omhoog langs duizenden kleine en grote eilanden en waan je een heuse Viking.
Deze wat onbekendere kant van het Scandinavische land bestaat uit de provincies Bohuslän, Dalsland en Västergötland en strekt zich uit van Gotenburg in het zuiden tot de Noorse grens. Ik bezoek tijdens deze trip Gotenburg en reis langs de archipel van de provincie Bohuslän met meer dan achtduizend kleine en grote eilanden.
Klein Amsterdam
Zodra ik in Gotenburg ben, voelt het alsof ik deze stad al ken. De grachten, de parken, de knusheid, het compacte van een kleine stad… het is alsof je in Leiden of Haarlem rondloopt. Als ik niet veel later meega op een rondvaart van Paddan Sightseeing Tours, wordt me al snel duidelijk waarom. Gids Harald vertelt enthousiast over het ontstaan van zijn geboortestad. “In de 17de eeuw wil de Zweedse Koning Carl IX een nieuwe stad bouwen aan de rivier Göta om de strijd aan te gaan met de Denen, die op dat moment de dienst uitmaken in deze regio. Maar hoe moeten de Zweden bouwen op de zompige moerasgrond? De koning roept de hulp in van de Hollanders, die daar ervaring mee hebben. Ze bouwen de stad Gotenburg naar Amsterdams voorbeeld.” Helaas branden de Denen acht jaar later de stad af. De zoon van koning Carl, Gustav II Adolf, bouwt de stad opnieuw op en roept de hulp van de Hollanders weer in. De stad met zijn grachten en bruggen werd destijds door de bewoners ‘klein Amsterdam’ genoemd.” Helaas hebben de houten huizen uit die periode de tand des tijds niet overleefd.
Tussen de geurige rozen
Het is zonnig en daarom een ideale dag om de stad verder te voet verkennen. Ik maak een wandeling door Trädgårdsföreningen, een stadspark uit de 19de eeuw in het centrum van Gotenburg. Vanaf de boot had ik het al gezien: hier hangt een gezellige en rustgevende sfeer. Overal liggen mensen op kleedjes te zonnen, lezen of picknicken. Ik wandel over kronkelende paadjes en heb geluk: de Rozentuin, waar jaarlijks ruim 1200 soorten bloeien, staat in bloei. Ik strijk neer tussen de geurende rozen bij het Rosenkaféet voor een fika, de Zweedse traditie waarbij je in de middag even samen: zelf de oesters openen én opeten. komt voor koffie of thee en wat zoets. Ik kies voor een kanelbulle, een kaneelbroodje. Ik eindig bij het pronkstuk van het park: het Palmhuset, een prachtige kas die stamt uit 1878 en vol staat met tropische planten. Had ik al verteld dat dit alles gratis te bezoeken is en alles er tiptop verzorgd uitziet? De Gotenburgers zijn niet voor niets trots op hun stadspark. De rest van de dag verken ik het overige deel van de stad. Mijn dag sluit ik af bij de Feskekörka. Al sinds 1874 komen liefhebbers van vis- en zeevruchten samen in wat letterlijk vertaald de ‘viskerk’ is. Er zijn vier visrestaurants in gevestigd en je kunt binnen of buiten op de boot plaatsnemen. Met oesters, een toast skagen (met garnalen) en een glas bubbels proost ik op mijn eerste dag in West-Zweden. Skål!
Typisch Zweedse huisjes
De volgende dag start ik met mijn ontdekkingstocht van de Bohuslän-archipel, om te beginnen met de eilanden Koön en Marstrand op een uur rijden van Gotenburg. Onderweg wordt het landschap steeds Zweedser: ik zie dikke groene dennenbomen aan de randen van meren, eindeloze velden met boterbloemen en de typische Zweedse huisjes. Aan de kust wordt het weer wat kaler. Ze noemen dit ook wel een scherenkust, een gebied met ondiep water en talrijke rotsachtige eilanden, gepolijst door de gletsjers tijdens de ijstijden. Wandel een van de drie toegankelijke Koön Hiking Trails en het beeld van de scherenkust en de eilandjes die tevoorschijn komen in een glinsterende zee vergeet je nooit meer.
Vikingvrouw
De dag erna vaar ik met de veerpont binnen een paar minuten naar Marstrand, waar het 17de-eeuwse fort Carlstens bovenuit torent. Dit eiland is al eeuwenlang favoriet bij de Zweedse koninklijke familie. Met de grootste jachthaven van het land is het een walhalla voor zeil- en watersporters; de zeilboten blinken je tegemoet. Ik waan me in een openluchtmuseum als ik over de kinderkopjes wandel. Met een ijsje met salmiaksmaak in mijn hand droom ik over wonen in een van de pastelkleurige houten huizen aan de kade. Daarna duik ik de natuur in. Er is een wandelroute van 5 kilometer rondom het eiland, met allerlei aftakkingen om zelf op avontuur te gaan. En dat is de moeite waard: je ontdekt hier dromerige paadjes met weelderige bomen, vijvertjes, een smokkelaarstunnel, een magisch trollenbos en een heel smalle doorgang door twee gigantische rotsen (het ‘Oog van de naald’). Als fan van de serie Vikings bezoek ik de kliffen van de vuurtoren Skallens Fyr, waar de zeestraten Skagerrak en Kattegat elkaar raken. Even waan ik me duizenden jaren terug in de tijd als vikingvrouw Lagertha, die hier woeste wateren trotseerde.
Zilte beloning
Meer naar het noorden van de Bohuslänarchipel, op anderhalf uur rijden van Marstrand, komen we bij het finalewaardige einde van deze trip: Grebbestad. Hier mag ik bij familiebedrijf Evert Sjöbod, een 19de-eeuws boothuis dat dient als bed & breakfast en restaurant, bij een oesterproeverij zelf de oesters openen én opeten. “De Zweedse westkust, vooral die rond Grebbestad, biedt de perfecte omstandigheden voor oesters; dat komt door het koude, schone en zoute water”, vertelt gastvrouw Hanna. Zo perfect dat ze de oesters zo vanaf het boothuis uit het heldere water vist. “De kreeften uit deze regio hebben de bijnaam ‘zwart goud’ en worden beschouwd als de lekkerste ter wereld.” In het najaar kun je mee op kreeftensafari, voor nu ga ik aan de slag met openen van de oesters nadat Hanna voordoet hoe het werkt. Een precies werkje, wat soms wat kracht vereist, maar wel een met een zilte beloning. Helaas ben ik geen parel tegengekomen, maar ik ben wél een fantastische ervaring in West-Zweden rijker.
3x Gotenborg
- Clarion Hotel Post in Gotenburg is een designhotel in het oude historische postkantoorgebouw. Het ligt op 5 minuten lopen van het station en het centrum (strawberryhotels.com).
- Moe van het wandelen? Overal in de stad staan fietsen van het fietsdeelconcept Styr & Ställ die je per rit kunt betalen als je de app downloadt (styrochstall.se).
- Een leuke straat om te winkelen en lekker te eten en drinken is Magasinsgatan. Hier vind je veel vintage- en designwinkels en leuke restaurants. Strijk neer bij Da Matteo voor een fika, ze zijn in 2025 uitgeroepen tot beste koffiebranderij van Scandinavië (damatteo.se)
Praktisch
- De reis: Gotenburg is met het vliegtuig, per auto of – als je langer de tijd hebt – per trein goed bereikbaar. Vanaf vliegveld Landvetter gaat er iedere 20 minuten een bus naar de stad (flygbussarna.se/en).
- Rondreizen in West-Zweden doe je het makkelijkst per (huur)auto. De wegen zijn rustig en de snelheid is laag. Ook reizen per trein is mogelijk, maar niet alles is goed bereikbaar en soms moet je per bus verder reizen. Tussen veel eilanden zijn veerdiensten.
- In Zweden betaal je met de Zweedse kroon (1 euro is ongeveer 10 kronen).
- Wil je optimaal van West-Zweden genieten? De beste reisperiode is van juni t/m september. Meer info: westsweden.com.
