‘Siga-siga’ naar de Griekse Cycladen: eilandhoppen met boot en e-bike

De tafel staat vol Griekse gerechten, van gevulde wijnbladeren tot de hartige spinazietaart die hier spanakopita wordt genoemd. Schalen salade en olijven gaan van hand tot hand. Ondertussen hoor ik het zachte geklots van de zee tegen de romp. Boven ons is de hemel pikzwart en vol sterren. Niets is fijner dan dineren op het dek van een schip, zeker wanneer de zee zo kalm is als vanavond. Een week lang ben ik met een Griekse crew en tien andere gasten aan boord van de Erato, een bordeauxrood motorjacht. Het drukke Athene ligt achter ons. 

We hoppen van eiland naar eiland, waar de kapitein en matrozen elke dag onze e-bikes van boord rollen voor een tocht langs spectaculaire kustlijnen en slaperige dorpen. Al snel voelt het alsof we meebewegen in het ritme van de bewoners: traag, zonder haast, met alle aandacht voor elkaar en het eten. Afgesloten van de hectiek van het vasteland ver-loopt het leven een versnelling lager. Hier regeert het Griekse siga-siga: langzaam, langzaam. De kwaliteit van het moment is belangrijker dan presteren.

Poros

Onze eerste bestemming is Poros, gelegen in de Saronische Golf. Reisleider Marylu heeft de naam op het krijtbord geschreven. Ze verschijnt steevast glimlachend aan dek, haar donkerbruine haar in een paardenstaart, in haar neus een klein ringetje. Haar humor is droog. Vaggelis navigeert het schip en Stavros staat in de kombuis, al helpt hij zijn collega’s Boubon en Panagis ook bij het zware matrozenwerk.

Land in zicht! De witte en pastelkleurige huizen klimmen als legosteentjes tegen de helling op. Eenmaal op de fiets slingert de weg al snel omhoog. In de warme lucht hangt de geur van zoete dennen. Ik schakel terug en trap rustig door, terwijl ik uitkijk over de zee, die het ene moment turquoise kleurt en dan diepblauw. De weg is vrijwel leeg, zo nu en dan komt een automobilist voorbij.

Al in de oudheid was Poros strategisch belangrijk, ingeklemd tussen Athene en de Peloponnesos, het reusachtige schiereiland waar machtige stadstaten als Sparta en Korinthe de dienst uitmaakten. Op een heuveltop ligt de ruïne van de Tempel van Poseidon, gebouwd rond de 6de eeuw voor Christus. Voor zeelieden was dit een belangrijke plek om offers te brengen voor een veilige overtocht. Ik slenter langs de resten van zuilen en fundamenten, omringd door aleppodennen, olijfbomen, mirte en steeneiken, en kijk uit over het licht golvende water.

Theseus

Marylu vertelt over Theseus, de held die de Minotaurus – het monster met de stierenkop – doodde. Ze rakelt het verhaal uitvoerig op, met veel details en zijsporen. Op de terugweg vergat Theseus de zeilen van zwart naar wit te veranderen. Wit was het afgesproken teken voor zijn vader Aegeus dat hij nog leefde. “Zijn vader zag de zwarte zeilen en riep: ‘oh my God, my son is dead’,” roept Marylu met een ernstig gezicht, alsof de gebeurtenis zich gisteren nog heeft afgespeeld. Aegeus stortte zich in wanhoop in het water en gaf de Egeïsche Zee zo onbedoeld zijn naam.

Tijd voor de afdaling. Het gouden uurtje komt al vroeg: aan het einde van de middag. De vulkanische bergtoppen van de nabijgelegen eilanden lijken net een toneeldecor; ze liggen als coulissen achter elkaar. Hun donkerblauwe silhouetten steken scherp af tegen de oranje-gele lucht. Ik stop veel te vaak, maar het uitzicht is ook zo overweldigend. In een scherpe bocht, waar ik even mijn snelheid inhoud, staat een klein witgekalkt kapelletje, een proskynitarion. Grieken plaatsen ze ter herinnering aan een ongeluk, om reizigers te beschermen of uit dankbaarheid omdat ze een gevaarlijke situatie hebben overleefd. Binnen brandt soms een klein olielampje.

De beruchte meltemi

Het plan is om de volgende dag naar de Cycladen over te steken. Maar de Egeïsche Zee laat zich niet programmeren. De beruchte meltemi-wind kan dagenlang huishouden, en ons schip de Erato, vernoemd naar de muze van de liefdespoëzie, is te elegant om zich door hoge golven te laten meppen. Dus wanneer de wind aantrekt, wordt het plan bijgesteld.

We nemen de veerboot naar Methana, een schiereiland gevormd door oude vulkanen. Eenmaal van boord trappen we eerst via een smalle landengte naar de Peloponnesos, waar bomen met olijven, sinaasappels en citroenen groeien. “Olijfolie houdt ons jong,” zegt Marylu lachend. “Ik gebruik met gemak dertig liter per jaar.” Terwijl ze honderduit vertelt, zie ik reisgenoot Bozena, uit Montenegro, stiekem een paar sinaasappels plukken. Ze zien er te verleidelijk uit. Op een onverhard pad worden we opgeschrikt door een stel honden, die vastzitten aan dikke kettingen en het boerenland bewaken. Even verderop ligt een ondiepe kustlagune, Psifta, waar een grote groep flamingo’s rust. Twee vogelkijkers staan als standbeelden naast het water. Ik hoor het geroep van de vogels, dat wel wat lijkt op dat van ganzen. Na een smalle landstrook, links de zee, rechts de lagune, begint een pittige klim, langs olijfbomen die zich met hun wortels stevig staande houden. Na de lunch fietsen we over Methana zelf. Door de mineraalrijke bodem is het hier overal prachtig groen. Dennen kruipen tegen de hellingen en op de drogere plekken groeien mediterrane mastiekstruiken, steeneiken en kruiden. In de zon glinsteren witgekalkte Grieks-orthodoxe kerken met bronzen bellen, waarvan het geluid enorm ver kan dragen.

Op naar de Cycladen

Het weer zit mee. Een dag later maakt de Erato de urenlange oversteek naar de Cycladen. We vertrekken om zes uur ‘s ochtends. Ik ben geen vroege vogel, maar als de zee een tikje onstuimig is, kun je met zeeziekte beter niet in de hut blijven. Dus sluip ik in het donker naar het voordek. Geen verkeerde keuze; samen met een Canadees stel dat op huwelijksreis is, geniet ik van een betoverende zonsopgang. Kythnos oogt droger dan de eerder bezochte eilanden. In de haven sorteren vissers hun netten, ze roepen Grieks naar elkaar; niets van te verstaan. Voordat de lunch begint, heb ik nog tijd om even te zwemmen. Ik loop naar het stille zandstrand in de naastgelegen baai, met witte huisjes op de hellingen. Het water is zo helder dat je de rotsen onder het oppervlak kunt zien. Eenmaal op de fiets weet het landschap me meteen voor zich te winnen. De weg slingert door terrasvormige velden met stenen muurtjes, waar het gerinkel van geitenbellen klinkt. Een schapenhouder kijkt vertederd naar zijn kudde. Met een gewone fiets heb je hier, en op veel andere eilanden, een topconditie nodig. Toch moet je op een e-bike ook nog aardig wat kracht zetten, en op tijd schakelen. De klimmetjes zijn technisch; neem je de bocht te strak, dan zijn de hellingen simpelweg te steil.

Dorp vol katten

In het hoofdplaatsje Chora slenteren we door de steile straatjes, waar bloemen op de tegels zijn geschilderd. Naast de witgekalkte huizen staan potten met planten, paarse bougainville vormt een natuurlijk dak. Aan alle kanten schieten katten weg; je komt ze overal tegen. Bozena, met wie ik steeds meer tijd doorbreng, maakt een sprongetje. “Ik ben doodsbang voor katten,” roept ze. Natuurlijk komen ze juist op haar af. Als we weer gaan varen, barst het geroep los aan dek. Het is niet eenvoudig om met zo’n enorm schip de smalle haven uit te komen. Vaggelis laveert behendig tussen de boten door en dirigeert zijn crew. Als Marylu mijn geschrokken gezicht ziet, lacht ze: “Het klinkt al snel alsof Grieken ruzie hebben, maar dat valt reuze mee.”

Op het voordek val ik bij het wiegen van de boot al snel in slaap: zon op mijn gezicht, het geluid van de golven en de reisziektetabletjes helpen ook mee. Ik ben zo verliefd op eilanden dat ik mijn zeeziekte altijd maar voor lief neem. Het lage tempo, de gemoedelijkheid, dat is wat me steeds weer naar eilanden toetrekt.

Het zachtere Kea

Het landschap van Kea oogt zachter dan dat van Kythnos. De weg slingert over groene heuvels waar ezels rondslenteren en een paard graast. De vers getrouwde medereiziger Michael, geoloog van beroep, wijst vanaf zijn fiets naar de lagen gesteente: schist. “Dit heeft kilometers diep in de aarde gezeten,” vertelt hij. “Eigenlijk is dit deel van Griekenland een klein tektonisch laboratorium.” Zijn ogen glinsteren. In het dorp Ioulida, een wirwar van geplaveide straatjes met stenen huizen, verraadt alleen de drogende was dat er mensen wonen. Ik hoor enkel mijn voetstappen op de treden van de trap, waar maar geen einde aan lijkt te komen. Al die hellingen maken het wandelen pittig. Op de e-bike krijg je, met de ondersteuning van de motor, tenminste nog een zetje.

De volgende ochtend is de laatste lange vaartocht aangebroken, naar Aegina, dat dichter bevolkt is. Heel even zie ik een dolfijn opspringen, direct naast de boot. Maar hij is alweer zo snel verdwenen, dat ik me even afvraag of ik me in een halfslaperige staat bevind. Gelukkig heeft Michael hem ook gespot.

Heilige driehoek

Na de zoveelste uitgebreide lunch trappen we langs de kalme noordkust richting de tempel van Aphaia. Volgens archeologen gaat het om een van de best bewaarde heiligdommen van Griekenland. Samen met het Parthenon in Athene en de Poseidontempel op Kaap Sounion vormt de plek een heilige driehoek. Trek je op de kaart lijnen tussen de drie locaties, dan zie je meteen waarom.

We fietsen langs velden met lage, knoestige pistachebomen. De teelt begon al aan het einde van de 19de eeuw. Dankzij de vulkanische bodem, de droge zeelucht en het zonnige klimaat krijgen de noten een intense, bijna boterachtige smaak. Je kunt de pistache overal kopen, verwerkt in koekjes, potjes pasta en likeur.

Onze laatste stop is de kerk van Agios Nektarios, een belangrijk bedevaartsoord. Ik bedek mijn knieën met een lap stof die op een stoel hangt. Achterin staat een rij bezoekers, die het glas kussen voor de zilveren tombe van de heilig verklaardebisschop Nektarios. Ik kijk toe, een beetje onwennig, maar onder de indruk van hun toewijding.

Met Bozena sluit ik af bij een restaurant aan het water. Ik bestel verse sardientjes, maar daar houden de katten ook van. “Psst, psst,” roept ze verschrikt. De ober legt lachend uit dat ze de katten daarmee juist aantrekt. “Zin in een pistache-ijsje?” roept ze, terwijl ze uit haar stoel schiet. We slenteren langs de oever. Verderop ligt de Erato, erboven alweer duizenden sterren. Morgen varen we weer naar Athene, terug naar de drukte. Het liefst zou ik nog even in dit eilandleven blijven hangen. Straks de laatste nacht, wiegend op zee…

Dit artikel is oorspronkelijk gepubliceerd in Zin magazine.