Van de rijst die we kopen, belandt naar schatting ruim een kwart uiteindelijk in de afvalbak. Dat kan bijvoorbeeld gekookte rijst zijn die na de maaltijd overblijft. Kun je een restje rijst veilig opwarmen?
We verspillen relatief veel rijst. Uit de laatste meting waarin rijst afzonderlijk werd vermeld (2022) bleek dat Nederlanders 27,7 procent van de gekochte rijst verspilden. Gemiddeld ging het om 0,66 kilo ongekookte rijst per persoon per jaar (teruggerekend naar het gewicht vóór bereiding). En dat terwijl een restje rijst prima opgewarmd kan worden, als je het op een veilige manier bewaart. Het opwarmen zelf is namelijk niet het probleem. Het gaat er vooral om wat er met de rijst gebeurt ná het koken en vóór het opnieuw opwarmen.
Lees ook: Top 5 etenswaren die we het vaakst verspillen (en zo voorkom je dat)
Sporen van bacteriën
In rijst kan de bacterie Bacillus cereus voorkomen. Deze bacterie vormt sporen die het koken kunnen overleven. Als gekookte rijst vervolgens te lang op kamertemperatuur blijft staan, kunnen de achtergebleven sporen zich ontwikkelen tot bacteriën. Die kunnen zich vermenigvuldigen en gifstoffen vormen. Daar kun je een voedselvergiftiging van krijgen, met klachten als misselijkheid, overgeven, diarree en buikpijn.
Wat is het Reheated Rice Syndrome?
Op internet wordt zo’n voedselvergiftiging door rijst ook wel het ‘Reheated Rice Syndrome’ genoemd. Er gaan online zelfs extreme verhalen rond, waarbij gezegd wordt dat je kunt overlijden door opnieuw opgewarmde rijst. Volgens het Voedingscentrum komt dat bij Bacillus cereus niet voor. De naam ‘Reheated Rice Syndrome’ is sowieso misleidend. Je wordt immers niet ziek omdat de rijst opnieuw wordt opgewarmd, maar doordat gekookte rijst te lang of niet koud genoeg is bewaard.
Hoe snel moet gekookte rijst de koelkast in?
Laat gekookte rijst niet uren op het aanrecht staan. Laat het snel afkoelen en zet het binnen twee uur goed afgesloten in de koelkast of vriezer. Heb je een grote hoeveelheid over? Verdeel die dan over kleinere bakjes. Daardoor kan de rijst sneller afkoelen. Zorg er ook voor dat je koelkast op 4 °C staat. Bij die temperatuur vermenigvuldigen bacteriën zich veel minder snel.
Hoelang kun je gekookte rijst bewaren?
Gekookte rijst kun je maximaal twee dagen in de koelkast bewaren bij 4 °C. Dat geldt zowel voor witte rijst als zilvervliesrijst. Wil je de rijst langer bewaren? Vries hem dan in. In de vriezer blijft gekookte rijst ongeveer drie maanden goed. Daarna is de rijst niet automatisch onveilig, maar de kwaliteit kan wel achteruitgaan. Vergeet niet de datum op het bakje te zetten. Zo weet je later nog wanneer je de rijst hebt gekookt of ingevroren.
Hoe warm je rijst veilig opnieuw op?
Haal de rijst pas uit de koelkast wanneer je hem gaat gebruiken en verhit hem goed. De rijst moet door en door heet zijn. Dat kan gewoon in een pan of in de magnetron. Gebruik je de magnetron? Schep de rijst tijdens het verwarmen goed om. Een magnetron verwarmt eten namelijk niet altijd overal even gelijkmatig. Warm alleen de hoeveelheid op die je daadwerkelijk gaat eten.
Kun je rijst meerdere keren opwarmen?
Het Voedingscentrum adviseert bij kliekjes om een restje één keer opnieuw op te warmen en het daarna op te eten. Blijft van de opgewarmde rijst opnieuw iets over, gooi dat dan weg.
Hoe zit het met rijst van een afhaalmaaltijd?
Ook rijst van een afhaalrestaurant kun je bewaren, maar let extra goed op hoelang de maaltijd buiten de koelkast heeft gestaan. Heeft een rijstgerecht langer dan twee uur op kamertemperatuur gestaan? Dan is het advies om het niet nogmaals op te warmen. Weet je niet hoelang de rijst buiten de koelkast heeft gestaan of staat het restje al langer dan twee dagen in de koelkast? Neem dan geen risico en gooi het weg. Ziekmakende bacteriën kun je niet altijd zien, ruiken of proeven. Alleen even aan het bakje ruiken is daarom geen betrouwbare manier om te bepalen of gekookte rijst nog veilig is.
Voorkom dat je rijst moet weggooien
Het Voedingscentrum rekent ongeveer 75 gram ongekookte zilvervliesrijst per persoon. Tijdens het koken neemt rijst water op. 75 gram ongekookte rijst levert ongeveer 200 gram gekookte rijst op. Door de rijst vooraf af te wegen, houd je minder snel een grote hoeveelheid over.
Lees ook: Minder fruit verspillen? Bewaar deze soorten niet bij elkaar
