Wat eten we vandaag? Hebben we alles in huis? En wanneer moet die aangebroken verpakking eigenlijk op? Voor veel Nederlanders is koken niet altijd ontspannen. Zes op de tien ervaren weleens stress in de keuken. Vooral drie dingen blijken voor onrust te zorgen.
Dat blijkt uit onderzoek van Motivaction in opdracht van Samen Tegen Voedselverspilling en het Voedingscentrum ter gelegenheid van de Verspillingsvrije Week, die vandaag begonnen is. Tijdens deze week is er extra aandacht voor minder voedsel verspillen. Dat past goed bij het onderzoek, want keukenstress kan er ook voor zorgen dat eten uiteindelijk ongebruikt in de afvalbak belandt.
1. Bedenken wat je gaat eten
De eerste bron van keukenstress begint al voordat de pan op het vuur staat: bedenken wat er op tafel moet komen. Zeker aan het einde van een drukke dag kan de vraag ‘wat eten we vandaag?’ behoorlijk lastig zijn. Een planning kan helpen, maar die hoeft niet tot op de dag vast te liggen. Kijk eerst wat er nog in koelkast, vriezer en voorraadkast ligt en bedenk welke producten als eerste op moeten. Maak vervolgens een globale planning voor een paar maaltijden. Zo houd je ruimte om plannen te veranderen en voorkom je dat je op woensdag een courgette moet weggooien omdat het gerecht waarvoor je hem maandag had gekocht er niet van kwam. Een vaste restjesdag kan ook helpen. Kies bijvoorbeeld één dag waarop je eerst kijkt wat er nog op moet voordat je iets nieuws koopt.
Lees ook: Zo verspil je minder brood
2. Niet weten hoelang eten nog goed is
Een geopend pak yoghurt, een bakje rijst van gisteren of een pot saus die al een tijdje in de koelkast staat. Twijfel over de houdbaarheid van eten zorgt eveneens voor stress. Een simpele gewoonte helpt: schrijf op bakjes met restjes wat erin zit en wanneer je het hebt gemaakt. Zo hoef je een paar dagen later niet te gokken.
Voor kliekjes kun je de 2-2-3-regel onthouden: zet een restje binnen 2 uur in de koelkast of vriezer, bewaar het maximaal 2 dagen in de koelkast bij 4 °C en ongeveer 3 maanden in de vriezer. Kijk bij verpakte producten ook goed of er THT of TGT staat. Een verstreken THT-datum betekent niet automatisch dat een product weg moet. Vaak kun je kijken, ruiken en proeven. Een TGT-datum gaat wél over voedselveiligheid: gebruik of vries het product uiterlijk op die datum in.
3. Niet weten wat je met restjes moet doen
Een halve paprika, wat gekookte aardappelen, een klein beetje yoghurt: afzonderlijk lijkt het misschien te weinig om nog iets mee te doen. Daardoor blijven restjes gemakkelijk liggen totdat ze alsnog in de afvalbak verdwijnen. Probeer een restje niet alleen te zien als een overblijfsel van de vorige maaltijd, maar als ingrediënt voor de volgende. Gekookte aardappelen kunnen de volgende dag worden gebakken, oud brood wordt een tosti of croutons en losse groenten kunnen in soep, omelet of pastasaus. Heb je te veel gekookt? Vries een portie meteen in. Dat werkt beter dan een grote bak dagenlang in de koelkast laten staan in de hoop dat iemand hem nog opeet.
Je hoeft niet perfect te plannen
Minder voedsel verspillen betekent niet dat je precies moet voorspellen wat je de komende zeven dagen gaat eten. Juist een beetje flexibiliteit kan helpen. Zorg bijvoorbeeld dat je een paar lang houdbare producten in huis hebt waarmee je gemakkelijk kunt improviseren. Met pasta of rijst, tomaten en peulvruchten uit blik en wat diepvriesgroenten kun je snel een maaltijd maken. Daardoor ben je minder afhankelijk van verse ingrediënten die op een bepaalde dag op moeten. Verandert je planning? Kijk dan meteen welke verse producten daardoor blijven liggen. Kun je ze een dag later gebruiken, invriezen of verwerken in een ander gerecht?
Minder stress én minder verspilling
Nederlanders gooiden thuis in 2025 gemiddeld 25,5 kilo vast voedsel per persoon weg. Dat is bijna 30 procent minder dan tien jaar eerder, maar nog altijd ongeveer het gewicht van één maaltijd per week. Juist de dagelijkse momenten waarop je twijfelt – wat eten we, hoelang is dit nog goed en wat moet ik met dit restje? – bieden dus kansen om minder weg te gooien. De oplossing hoeft niet ingewikkeld te zijn: kijk wat je al hebt, maak eerst op wat snel bederft, zet restjes goed zichtbaar in de koelkast en vries eten op tijd in. Dat geeft niet alleen minder afval, maar ook wat meer rust in de keuken.
Lees ook: Minder voedsel verspillen? 8 tips die het makkelijk maken
