Waar zet jij melk, vleeswaren en restjes neer? De plek in de koelkast kan verschil maken voor hoe lang eten goed blijft. Met een slimme indeling en de juiste temperatuur voorkom je dat producten onnodig in de afvalbak belanden.
Een goed ingedeelde koelkast begint met de juiste temperatuur. Het Voedingscentrum adviseert 4 °C. Bij deze temperatuur groeien bacteriën en schimmels minder snel en blijven producten langer goed. Vertrouw niet blind op de cijfers op de draaiknop. Die geven meestal een stand aan en niet het aantal graden. Ook een ingebouwd digitaal display hoeft niet altijd precies de temperatuur van je eten weer te geven. Met een koelkastthermometer kun je controleren hoe koud het werkelijk is. Meet bij voorkeur op verschillende plekken. De temperatuur kan namelijk per plek verschillen.
Lees ook: Deze 10 etenswaren kun je prima invriezen (en zo verspil je minder)
Waar is het het koudst in de koelkast?
Bij veel traditionele koelkasten is het onderin, net boven de groentelade, kouder dan bovenin. Maar dat geldt niet voor iedere koelkast. Moderne modellen met luchtcirculatie kunnen de koude lucht gelijkmatiger verdelen. Kijk daarom ook in de gebruiksaanwijzing van je koelkast. Sommige fabrikanten geven precies aan welke vakken bedoeld zijn voor vlees, groente of zuivel. Als je koelkast verschillende temperaturen heeft, kun je daar slim gebruik van maken: zet producten die snel bederven op de koudste plek.
Onderin: vlees en vis
Is het onderste gedeelte van jouw koelkast het koudst? Dan is dat een goede plek voor rauw vlees en rauwe vis. Zet deze producten goed verpakt neer. Zo voorkom je niet alleen uitdroging, maar ook dat eventueel vocht op andere voedingsmiddelen terechtkomt. Leg rauw vlees en rauwe vis bovendien niet boven producten die je zonder verdere verhitting eet. Daarmee verklein je de kans op kruisbesmetting.
Midden: zuivel, vleeswaren en kliekjes
Melk, yoghurt, kwark, kaas, vleeswaren en bereide restjes kunnen op de middelste planken. Voor kliekjes is vooral de temperatuur belangrijk. Laat een warme maaltijd snel afkoelen en zet het eten binnen twee uur afgedekt in de koelkast. Bij 4 °C kun je een kliekje maximaal twee dagen bewaren. Schrijf eventueel de datum op het bakje. Zo hoef je niet te gokken hoelang die pastasaus of soep er al staat.
Groente en fruit in de groentelade
De groentelade is bedoeld om groente en fruit gekoeld te bewaren. Maar niet alle groente en fruit hoort in de koelkast. Onder andere appels, peren, druiven, aardbeien, broccoli, bloemkool, wortels en bladgroenten kun je gekoeld bewaren. Tropische vruchten zoals bananen bewaar je juist buiten de koelkast. Ook tomaten, paprika’s, komkommers en aubergines kun je beter buiten de koelkast bewaren. Let ook op fruit dat ethyleen produceert. Onder andere appels en peren geven dit rijpingsgas af, waardoor sommige andere producten sneller kunnen rijpen en bederven. Door groente en fruit slim te bewaren, kun je voorkomen dat je iets moet weggooien.
Lees ook: Minder fruit verspillen? Bewaar deze soorten niet bij elkaar
De koelkastdeur: producten die minder kou nodig hebben
De deur is doorgaans een van de minst koude plekken van de koelkast. Dat komt onder meer doordat de temperatuur er iedere keer verandert als je de deur opent. De deur is daarom geschikt voor producten die minder gevoelig zijn voor temperatuurschommelingen, zoals sauzen, geopende potjes en bijvoorbeeld boter. Voor melk is de deur niet de beste plek als de temperatuur daar hoger of wisselender is. Zet melk liever op een plek waar de temperatuur rond de 4 °C blijft.
‘eet mij eerst’-plek
Een slimme koelkastindeling draait niet alleen om temperatuur. Het helpt ook als je kunt zien wat je nog hebt. Zet nieuwe boodschappen achteraan en producten die eerder op moeten vooraan. Dat wordt ook wel het first in, first out-principe genoemd: wat er het eerst in ging, gebruik je het eerst. Nog makkelijker is een vaste ‘eet mij eerst’-plek. Zet daar bijvoorbeeld een aangebroken bakje yoghurt, een restje van gisteren of groente die snel op moet. Iedere keer dat je de koelkast opent, zie je meteen wat je als eerste kunt gebruiken.
Lees ook: Top 5 etenswaren die we het vaakst verspillen (en zo voorkom je dat)
Prop de koelkast niet helemaal vol
Een overvolle koelkast maakt het moeilijker om te zien wat er nog ligt. Bovendien moet de koude lucht voldoende kunnen circuleren. Een halflege koelkast is overigens ook niet ideaal voor het energieverbruik. Volgens Milieu Centraal werkt een koelkast het efficiëntst als hij voor ongeveer driekwart gevuld is. Zorg in ieder geval dat producten niet tegen de achterwand of ventilatieopeningen worden gepropt en houd voldoende ruimte over om te kunnen zien wat je in huis hebt.
Laat de koelkastdeur niet onnodig openstaan
Bedenk voordat je de deur opent wat je nodig hebt. Hoe langer de koelkast openstaat, hoe meer warme lucht naar binnen komt en hoe harder het apparaat daarna moet werken om weer op temperatuur te komen. Laat warme gerechten ook niet langdurig buiten de koelkast staan omdat je bang bent dat ze de koelkast opwarmen. Kliekjes moeten juist snel afkoelen en binnen twee uur gekoeld worden bewaard. Verdeel een grote hoeveelheid bijvoorbeeld over kleinere bakjes om het afkoelen te versnellen.
Controleer je koelkast regelmatig
Plan één keer per week een korte koelkastcheck, liefst voordat je boodschappen doet. Wat moet snel op? Welke restjes liggen er nog? En heb je werkelijk een nieuwe komkommer of een nieuw pak yoghurt nodig? Dat helpt tegen voedselverspilling én voorkomt dubbele aankopen. Nederlanders gooiden in 2025 gemiddeld nog 25,5 kilo vast voedsel per persoon weg. Goed bewaren en eerst gebruiken wat je al hebt, zijn eenvoudige manieren om dat te voorkomen.
Lees ook: Restjes over? Dit kun je ermee maken
