Steeds meer gemeenten bieden valpreventie aan voor ouderen met een verhoogd valrisico. Maar wie betaalt die eigenlijk? Het antwoord? soms de zorgverzekeraar, soms de gemeente gedeeltelijk. Zo zit dat.
Vallen is een van de grootste gezondheidsrisico’s voor ouderen. Jaarlijks belanden zo’n 124.000 65-plussers op de Spoedeisende Hulp na een val. Sinds 2024 kunnen valpreventieve beweegprogramma’s onder voorwaarden worden vergoed vanuit de basisverzekering. Gemeenten en zorgverzekeraars hebben daarnaast afspraken gemaakt over het opsporen, beoordelen en begeleiden van ouderen met een valrisico.
Wanneer vergoedt de basisverzekering een valpreventieprogramma?
In sommige gevallen wordt een valpreventieprogramma vergoed vanuit de basisverzekering. Dat geldt voor 65-plussers met een hoog valrisico die door onderliggende of bijkomende gezondheidsproblemen begeleiding nodig hebben van een fysiotherapeut of oefentherapeut. Eerst moet een zorgverlener vaststellen dat je een hoog valrisico hebt en dat begeleiding door een fysio- of oefentherapeut medisch noodzakelijk is. Het gaat dus niet om een algemene vergoeding voor iedereen die een valpreventiecursus wil volgen. Of je ervoor in aanmerking komt, hangt af van je persoonlijke situatie en de uitkomst van een valrisicobeoordeling.
Voor valpreventie betaal je geen wettelijke eigen bijdrage. Voert de huisarts de valrisicotest, valanalyse en het advies uit, dan geldt daarvoor geen verplicht eigen risico. Bij andere zorgverleners en bij zorg uit het vervolgadvies kan het eigen risico wel gelden. Sommige zorgverzekeraars vergoeden vanuit de aanvullende verzekering (een deel van) een valpreventiecursus of fysiotherapie. Dat verschilt per verzekeraar en polis. Controleer daarom altijd de voorwaarden van je aanvullende verzekering of neem contact op met je zorgverzekeraar.
Lees ook: Iemand zien vallen? Zo help je op de juiste manier
Wanneer betaalt de gemeente?
Heb je een verhoogd valrisico, maar is er geen medische behandeling nodig? Dan ligt de organisatie van valpreventie meestal bij de gemeente. Sinds de invoering van het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) hebben gemeenten een grotere rol gekregen bij het voorkomen van valpartijen. Veel gemeenten bieden daarom gratis of tegen een kleine eigen bijdrage een valpreventiecursus aan voor zelfstandig wonende ouderen. Welke regeling geldt, verschilt per gemeente. Sommige gemeenten organiseren de cursussen zelf, andere werken samen met fysiotherapeuten, buurtsportcoaches of welzijnsorganisaties. Informeer daarom bij het Wmo-loket, een buurtsportcoach of kijk op de website van je gemeente.
Doe eerst de valrisicotest
Denk niet te snel: dit gaat niet over mij. Juist als je ouder wordt, is het verstandig om af en toe te controleren hoe groot je valrisico is. Dat kan eenvoudig met de valrisicotest van VeiligheidNL. Wijst de test op een hoog valrisico? Dan is een uitgebreidere valrisicobeoordeling door een zorgverlener nodig. Die onderzoekt welke factoren je valrisico verhogen en welke hulp daarbij past. Daarna kun je samen met je huisarts of gemeente bekijken welk valpreventieprogramma het beste bij je past.
Wie komt in aanmerking?
Valpreventie is vooral bedoeld voor zelfstandig wonende 65-plussers met een verhoogd risico om te vallen. Dat risico kan blijken uit de valrisicotest, maar ook doordat je het afgelopen jaar één of meerdere keren bent gevallen, moeite hebt met lopen of je evenwicht, bang bent om te vallen of merkt dat je spierkracht afneemt. Een huisarts, praktijkondersteuner, fysiotherapeut of wijkverpleegkundige kan helpen beoordelen of een valpreventieprogramma voor jou zinvol is.
Welke valpreventieprogramma’s zijn er?
In Nederland worden verschillende erkende valpreventieprogramma’s aangeboden. De drie erkende valpreventieve beweegprogramma’s zijn In Balans, Vallen Verleden Tijd en Otago. Daarnaast bestaan er erkende programma’s die zich vooral richten op valangst, zoals Zicht op Evenwicht. Niet elk programma wordt vanuit de basisverzekering vergoed. Welk aanbod beschikbaar is, verschilt per gemeente en zorgverzekeraar.
Waarom is valpreventie belangrijk?
Een val kan grote gevolgen hebben. Naast botbreuken of ander letsel ontstaat na een val vaak onzekerheid of angst om opnieuw te vallen. Daardoor gaan veel mensen minder bewegen, terwijl juist voldoende beweging helpt om spieren sterk te houden en het evenwicht te verbeteren. Een valpreventieprogramma richt zich daarom niet alleen op balans- en spierkrachttraining, maar ook op veilig bewegen, het herkennen van valrisico’s en het vergroten van het zelfvertrouwen. Onderzoek laat zien dat erkende valpreventieprogramma’s het aantal valpartijen aanzienlijk kunnen verminderen.
Lees ook: Last van duizeligheid en evenwichtsklachten? ‘Er is vaak iets aan te doen’
