Na een val is snel handelen belangrijk. Wanneer kun je zelf opstaan en wanneer is het verstandig de huisarts of 112 te bellen?
Zeker als je ouder wordt, kan een struikeling of uitglijder vervelende gevolgen hebben. Jaarlijks belanden ongeveer 124.000 65-plussers op de Spoedeisende Hulp na een val. Gelukkig loopt niet iedere val slecht af, maar het is wel belangrijk om te weten wat je direct na een val het beste kunt doen. Wanneer kun je rustig opstaan en wanneer is het verstandig om de huisarts of 112 te bellen?
Blijf eerst even liggen
De eerste reactie is vaak om zo snel mogelijk weer overeind te komen. Toch is dat niet altijd verstandig. Blijf eerst even liggen, als dat veilig kan, haal rustig adem en probeer te voelen hoe het met je gaat. Heb je veel pijn, ben je duizelig of misselijk, of kun je een arm of been niet goed bewegen? Dan is het beter om niet direct op te staan. Ben je op je hoofd gevallen, wees dan extra voorzichtig. Voel je geen ernstige pijn en kun je je armen en benen normaal bewegen? Dan kun je proberen rustig overeind te komen. Het is verstandig om eerst op je zij te rollen, vervolgens op handen en knieën te komen en zo nodig naar een stevige stoel of bank te kruipen. Gebruik die om langzaam op te staan. Neem daarna even de tijd voordat je gaat lopen, zodat eventuele duizeligheid kan wegtrekken.
Lees ook: Verhoogt slecht horen het risico op vallen?
Wanneer bel je 112?
Soms is een val ernstiger dan hij in eerste instantie lijkt. Bel direct 112 als je na een val niet kunt opstaan, hevige pijn hebt, een arm of been duidelijk scheef staat, je veel bloed verliest of bewusteloos bent geweest.
Wanneer moet je de huisarts bellen?
Ook een bezoek aan de huisarts kan na een val verstandig zijn, zelfs als je denkt dat de schade meevalt. Dat geldt bijvoorbeeld als je op je hoofd bent gevallen, bloedverdunners gebruikt, duizelig of suf blijft of steeds meer hoofdpijn krijgt. Ook problemen met praten, dubbelzien of geheugenverlies na een val zijn signalen om direct contact op te nemen met de huisarts of huisartsenpost. Ben je hard op je hoofd gevallen, zorg er dan sowieso voor dat iemand de eerste 24 uur een oogje in het zeil houdt.
Verklein de kans op een volgende val
Na een val is het verstandig om niet alleen naar het letsel te kijken, maar ook naar de oorzaak. Zeker als je vaker bent gevallen of merkt dat je onzekerder loopt. Veel gemeenten bieden tegenwoordig gratis of deels vergoede valpreventiecursussen aan voor ouderen met een verhoogd valrisico. Vraag ernaar bij je huisarts of gemeente.
- Train je spierkracht en evenwicht
- Volg eventueel een valpreventiecursus
- Laat je medicijnen controleren
- Zorg voor goed passende schoenen
- Verwijder losse kleedjes en obstakels in huis
- Sta rustig op als je uit bed of uit een stoel komt
- Laat je ogen regelmatig controleren
