Charles Groenhuijsen: ‘Eerlijke vinder’

Het blad Reader’s Digest stuurde verslag­gevers naar 17 steden en liet in elke stad ‘per ongeluk’ twaalf portemonnees vallen. De verslaggevers keken daarna van een afstandje toe.

Wat deed de vinder? Een paar varianten: je kijkt, pakt het cashgeld en gooit de portemonnee weer op straat. Of: je stopt de portemonnee snel in je jaszak en kuiert weg. Of: je pakt het briefje met ­telefoonnummer en belt de eigenaar.

Onder de bezochte ­steden was ook Amsterdam. Enig idee hoe we het ver-geleken met andere steden in de wereld doen? Hoeveel portemonnees kwamen terug bij de rechtmatige eigenaar?

Internationale onderzoeken laten al jaren zien dat Nederland vergeleken met de meeste buitenlanden heel veilig is. We klagen graag over te veel misdaad en te weinig veiligheid, en je zult maar slachtoffer zijn van een misdrijf, maar het kan dus véél erger.

Twee toeristen in Lissabon krikten onze nationale eerlijkheid op

Madrid doet het niet best: slechts twee vinders belden de eigenaar. Praag (score van drie), Zürich (vier), Rio de Janeiro (vier), Londen (vijf) en Warschau (vijf) zijn ook knap oneerlijk. Het eerlijkst is Helsinki: de twaalf vinders waren geen van allen uit op eigen gewin. Vinder Lasse Luomakoski (27): “We zijn een rustige, aan elkaar gehechte gemeenschap. We hebben weinig corruptie en rijden zelfs niet door een rood stoplicht. Natuurlijk breng je die portemonnee terug. Eerlijkheid hoort bij ons.” Dit klopt met mijn clichébeeld over Scandinaviërs: kalme mensen zonder kapsones.

Opvallend vind ik de score van New Yorkers. Die zijn allesbehalve kalm en hebben juist wél kapsones. Je zou denken: in zo’n miljoenenstad met veel misdaad moet je eerlijke vinders met een kaarsje zoeken. Maar nee, in acht van de twaalf gevallen kwam de portemonnee netjes terug. ­Richard Hamilton: “Iedereen zegt dat inwoners van New York heel onvriendelijk zijn, maar in werkelijkheid zijn ze heel aardig. Ik denk dat je verbaasd zou zijn hoeveel New Yorkers de portemonnee terugbrengen.”

Amsterdam scoort een zeven en is daarmee een keurige midden­moter.

Ik blader nog even in het onderzoek. Van de 192 portemonnees kwamen er negentig terug. Lissabon scoorde, met één ­teruggegeven portemonnee, het slechtst van alle steden. De vinders? Een echtpaar van in de 60. Geen Portugezen, maar Hollandse toeristen. Ze krikten daarmee onze nationale eerlijkheid op tot nét boven het internationale gemiddelde. Er is nog hoop.