Ik kwam laatst een term tegen die ik nog niet kende: het cobra-effect. Het is gebaseerd op een oud verhaal uit de tijd dat de Engelsen de koloniale heersers waren in India, de Britse Raj. In een bepaalde streek kampten de Britten met een groot aantal cobra’s rondom een kampement, waarna er onder de lokale bevolking een premie werd uitgeloofd voor iedere dode cobra.
Daphne Deckers, schrijfster, actrice en presentatrice doet verslag van haar drukke leven.
De Indiërs gingen voortvarend aan de slag met het inleveren van cobra’s. Maar het duurde niet lang of ze bedachten een manier om de gehate Britten een poot uit te draaien: ze gingen de slangen zelf fokken, zodat ze meer geld verdienden. Toen de Engelsen na enige tijd doorkregen dat ze werden getild, werd het cobra-programma stopgezet. En de Indiërs? Die zaten nu met al die gefokte slangen. Maar niet lang, want ze besloten ze vrij te laten rond het kampement, zodat de Britten uiteindelijk met méér cobra’s zaten opgescheept dan ervoor. Of dit verhaal echt gebeurd is, kan ik niet met zekerheid zeggen. Want ik wél weet, is dat het cobra-effect bestaat: een o-zo-slimme ‘oplossing’ brengt je niet zelden verder in de problemen. Mijn kinderen wonen in Amsterdam, en sinds de invoering van het statiegeld op blikjes en flesjes (15 tot 25 cent) zie ik dat de hoeveelheid rotzooi op straat opvallend veel groter is geworden. Het doel van de gemeente Amsterdam was meer recycling en minder blikjes in het afval. Dat is gelukt. Maar daar staat tegenover dat het aantal ‘blikjesjagers’ flink is toegenomen.
Door de hele stad scheuren zij vuilniszakken open en plunderen ze de prullenbakken, waarbij alle rommel geregeld over de stoep wordt verspreid. De voorlopige oplossing van de gemeente Amsterdam? Het verwijderen van een heleboel vuilnisbakken, hetgeen tot niemands verrassing níet tot minder zwerfvuil heeft geleid. Hoe bestaat het dat er bij sommige beslissingen niet aan alle mogelijke consequenties wordt gedacht? Overigens kan ik er zelf ook wat van. Na haar eindexamen zou mijn dochter Emma gaan studeren in Rotterdam, maar opeens kwam ze op het idee om geheel onvoorbereid een sabbatical te nemen. Ik zag een jaar van door het buitenland zwerven en op de bank hangen niet zo zitten, dus ik zei: “Ik heb een tof idee: ik boek voor jou een zomercursus in Los Angeles op de American Academy of Dramatic Arts! Maar daarna ga je wel gewoon studeren.”
Zo gezegd, zo gedaan. Vervolgens vond mijn dochter die toneelschool zó leuk dat ze vier jaar in Amerika is gebleven om er een fulltime acteeropleiding te volgen. Nu wás die opleiding ook veel leuker dan studeren in Rotterdam en Emma is er erg gelukkig van geworden. Maar ik heb wel vaak om mezelf moeten lachen: ik was mooi in mijn eigen cobra-kuil gevallen.
