Toen John F. Kennedy werd doodgeschoten, lag ik bij mijn moeder aan de borst. Het was novem-ber 1963. Het is langgeleden en er wordt ook steeds minder aan gerefereerd. Als je een beetje kunt hoofdrekenen weet je nu wel dat ik minstens 62 jaar ben, maar daar heb ik het niet graag over. Het zal met ijdelheid te maken hebben, ik vind het heerlijk als mensen denken dat ik ergens in de 50 ben.
Bram Bakker is oud-psychiater, beschouwt de zorg in ons land én zijn eigen leven met een kritische blik en op geheel eigen wijze.
Het raakte me dan ook echt toen me een tijdje terug op vakantie in Schotland werd gevraagd of ik al 60 was. “Hoezo?” reageerde ik, als door een wesp gestoken. “Discount”, reageerde de aardige mevrouw achter het loket. Ik had het moeten weigeren, denk ik nu. Mijn geliefde moest twee euro meer betalen dan ik, omdat ze een aantal jaren jonger is. Ze verdient ongeveer evenveel als ik, en ook qua vermogen ontlopen we elkaar niet enorm, dus hoezo? Ik heb die korting niet nodig. Natuurlijk gun ik het iedereen die het kan gebruiken. Maar dat geldt wat mij betreft dan óók voor iemand van 57 jaar.
Waarom die grens? Het is volstrekt arbitrair, en het gebeurt echt niet alleen in Schotland. Mijn moeder van 85 kan in Nederland voor een prikkie met de trein reizen, terwijl ze meer geld heeft dan ik. De meeste mensen zijn tegen discriminatie, maar meestal beperkt zich dat tot negatieve discriminatie. Zwarte mensen of homoseksuele mensen die worden achtergesteld, daar houden we niet van. En terecht. Maar positieve discriminatie vinden we ingewikkelder. Ik moet wel even slikken als ik een bepaalde functie wil en die niet krijg omdat er een even geschikte vrouw beschikbaar is. Waarom vinden we het dan wel lekker als we minder moeten betalen, omdat we een bepaalde leeftijd hebben? Er is al genoeg ellende in de wereld die wordt veroorzaakt door een te grote liefde voor geld. Mijn voorstel is simpel. Kun je vanwege je leeftijd een financiële korting krijgen die je niet nodig hebt? Bedank dan voor de eer. Of je spaart het geld op in een potje dat je besteedt aan een goed doel, dakloze jongeren helpen bijvoorbeeld.
In Schotland mochten we het belangrijkste kunstmuseum gratis in. Wel konden we kiezen voor een donatie, en dat deden we dan. Van die mentaliteit zouden we wat meer kunnen gebruiken: bijdragen naar vermogen, niet gedwongen, maar vrijwillig. Het geeft een goed gevoel en het staat ver af van balen dat je geen korting krijgt, omdat je nog net geen 60 jaar bent.
Het is een voorrecht als je een beetje gezond oud mag worden, maar het is toch eigenlijk vreemd als dat euro’s oplevert? Er zijn genoeg mensen die de 60 niet halen, en die graag wat extra hadden betaald om dat wel te kunnen worden.
