Je geniet niet alleen van een stuk chocola, maar ook van het leiden van een zinvol leven. Plezier en voldoening komen samen in genieten. Hoe zit het met jouw levensgenot? Doe de test en maak kans op 1 van de 25 Geluksboxen van Flow!
Warme chocolademelk in een gezellig zaakje, de allereerste sneeuwvlokken, prettig gezelschap. Het lijkt of sommige mensen daar intenser van kunnen genieten dan anderen. En dat ís ook zo. Breinonderzoekers ontdekten dat mensen van elkaar verschillen in hoe gevoelig hun brein is voor genot. Waar sommigen een haast orgastisch genoegen beleven aan een eerste hap appeltaart, komen anderen niet veel verder dan ‘ja, lekker hoor’. Niet omdat er iets mis is met hun smaakpapillen, maar ze missen net een paar celverbindingen in hun brein die aan sensaties een ‘glans van plezier’ geven.
Hotspots in de hersenen
Al het plezier in ons leven blijkt voort te komen uit een paar piepkleine kernen in onze hersenen, ontdekten neuropsychologen Morten Kringelbach en Kent Berridge. Enkele van die pleziergebieden overlappen ons beloningsgebied. Zo ligt een van die ‘hedonistische hotspots’ in de nucleus accumbens. Dat is een gebied in de hersens dat een belangrijke rol speelt bij belevingen als verlangen, motivatie, passie en bevrediging, en ook bij verliefd worden.
Een andere is het ventrale pallidum dat de verwerking van beloning, motivatie en verslaving regelt. Het helpt bij het omzetten van verlangen in gedrag. Die hotspots roepen, als ze gestimuleerd worden, duidelijk gevoelens op van comfort en plezier. Op hersenscans bij mensen is te zien dat juist deze hotspots actief worden tijdens het drinken van een chocolademilkshake of tijdens een orgasme. De hotspotgebieden zijn onmisbaar om van iets te kunnen genieten. Een man bij wie de hotspot in het ventrale pallidum beschadigd raakte door een overdosis drugs, vertelde dat hij daarna nergens meer plezier aan beleefde.
Geen overbodige luxe
Dat klinkt vreselijk – en dat is het ook. De streling van de zon op je gezicht, de geur van dennen in het bos, kopje thee bij thuiskomst na een natte dag… Het lijken misschien oppervlakkige pleziertjes. Maar stel je voor dat je die niet meer zou kunnen voelen. Genieten is geen overbodige luxe, maar bepaalt voor een groot deel onze gezondheid en levensgeluk, zegt Kringelbach. “Verschillende onderzoeken bevestigen het verband tussen de hoeveelheid plezierige gevoelens die we op een dag ervaren, en hoe tevreden we over het algemeen met ons leven zijn. En het omgekeerde is zeker waar: anhedonie, wat betekent niet meer kunnen genieten van dingen waar je eerst nog wel plezier aan beleefde, is een belangrijk kenmerk van depressie.”Genieten is dus goed voor ons.
We mogen ons best wat meer laten leiden door plezier zonder ons daarover meteen schuldig te voelen, vindt Kringelbach. “Vanuit de evolutie is het logisch dat we plezier beleven aan bezigheden die helpen om te kunnen overleven – zoals eten en seks – en dat we die steeds weer opzoeken.” En dat lijkt niet alleen te gelden voor zintuiglijke pleziertjes als eten of seks. Kringelbach denkt dat ook ander plezier, zoals samenzijn met vrienden, naar mooie muziek luisteren of zinvol werk doen, voortkomt uit dezelfde breingebieden die verantwoordelijk zijn voor meer ‘primitief’ plezier als het eten van chocola of het hebben van een orgasme.“Niet alleen genot, maar ook voldoening – het gevoel dat je een zinvol leven leidt – zijn belangrijk voor ons gevoel van welbevinden. Maar die twee liggen waarschijnlijk dichter bij elkaar dan tot nu toe werd gedacht: de bezigheden die ons voldoening geven, geven ons vaak ook plezier.”
Quiz: Wat voor type genieter ben ik?
Doe de test en maak kans op 1 van de 25 Geluksboxen van Flow!
