“Er is iets mis met uw telefoon. Installeer snel deze app, dan lossen we het direct op.” Het klinkt als een behulpzame medewerker van je bank, internetprovider of Microsoft. Maar let op: het kan een oplichter zijn die via TeamViewer of AnyDesk toegang probeert te krijgen tot je apparaat. Hoe werkt dat en hoe voorkom je dat je erin trapt?
Criminelen hoeven je telefoon of computer vaak helemaal niet te hacken. Bij (bank)helpdeskfraude en andere vormen van oplichting proberen ze je juist te overtuigen om zelf toegang te geven tot je apparaat. Deze manipulatietechniek heet social engineering.
Hierbij doen ze zich voor als iemand die je vertrouwt, bijvoorbeeld een medewerker van een bank, telecomprovider, softwarebedrijf of overheidsinstantie. Ze vertellen een geloofwaardig verhaal over een virus, een beveiligingsprobleem of verdachte activiteiten op je account. Vervolgens vragen ze je een programma voor hulp op afstand te installeren.
Waarom vragen oplichters om TeamViewer of AnyDesk?
Apps zoals TeamViewer, AnyDesk en RustDesk zijn niet gevaarlijk. Integendeel: ze worden wereldwijd gebruikt door IT-helpdesks en bedrijven om mensen op afstand te helpen.
Het probleem ontstaat wanneer een oplichter je vraagt zo’n app te installeren. Geef je vervolgens toestemming voor toegang, dan kan de ander precies zien wat er op je scherm gebeurt. Soms kan de oplichter je apparaat zelfs op afstand bedienen. Zo krijgt een crimineel niet alleen toegang tot je toestel, maar ook tot alles wat jij erop doet.
Wat kunnen criminelen met die toegang?
Als een oplichter kan meekijken of je apparaat kan bedienen, kan dat grote gevolgen hebben. Bijvoorbeeld als je ondertussen inlogt bij internetbankieren, DigiD of je e-mail.
Criminelen kunnen dan onder meer:
- meekijken terwijl je wachtwoorden of pincodes invoert;
- geld overboeken via internetbankieren;
- wachtwoorden wijzigen;
- toegang krijgen tot je e-mail of andere accounts;
- persoonlijke gegevens kopiëren;
- je overtuigen om zelf betalingen uit te voeren.
Vaak houden ze je ondertussen aan de telefoon. Ze zeggen bijvoorbeeld dat je nergens aan moet komen omdat zij bezig zijn met een beveiligingscontrole.
Zo herken je deze oplichting
Let op als iemand:
- onverwacht contact met je opneemt over een probleem met je telefoon, computer of account;
- zegt dat je direct moet handelen omdat er haast is;
- vraagt een programma voor hulp op afstand te installeren;
- wil dat je inlogt bij je bank, DigiD of e-mail terwijl hij meekijkt;
- vraagt om verificatiecodes, pincodes of wachtwoorden.
Een betrouwbare organisatie zal je nooit onverwacht bellen met het verzoek om software voor hulp op afstand te installeren of beveiligingscodes door te geven.
Heb je de app al geïnstalleerd?
Denk je dat je slachtoffer bent geworden? Onderneem dan zo snel mogelijk actie:
- Verbreek direct de verbinding met de oplichter.
- Verwijder de app voor hulp op afstand.
- Neem contact op met je bank als je hebt ingelogd of bankzaken hebt gedaan. (Tip: banken als ING, ABN AMRO en Rabobank hebben in de app een functie om te controleren of je echt met een bankmedewerker hebt gesproken.)
- Verander belangrijke wachtwoorden vanaf een ander, veilig apparaat.
- Controleer of er onbekende apps of instellingen zijn toegevoegd.
- Meld de oplichting bij de Fraudehelpdesk en doe zo nodig aangifte bij de politie.
Zo voorkom je dat je slachtoffer wordt
Met de volgende, eenvoudige regels maak je het oplichters een stuk lastiger:
- Installeer nooit software omdat iemand je onverwacht belt.
- Geef niemand op afstand toegang tot je telefoon of computer als je daar niet zelf om hebt gevraagd.
- Hang op als je twijfelt en bel zelf het officiële telefoonnummer van de organisatie terug.
- Houd je telefoon, computer en apps up-to-date.
- Gebruik tweestapsverificatie voor belangrijke accounts.
Lees ook: Zijn je inloggegevens gelekt? Pas op voor credential stuffing
