In 2025 belandden naar schatting 80.900 fietsers op de Spoedeisende Hulp, volgens nieuwe cijfers van VeiligheidNL. Bijna een op de vijf liep daarbij hersenletsel op; in totaal zo’n 14.400 mensen. Ook onder kinderen is het risico aanzienlijk: van de 8.900 slachtoffers onder de 12 jaar liep 12 procent hersenletsel op.
Groeiend probleem
Volgens minister Vincent Karremans (Infrastructuur en Waterstaat) is er reden tot zorg: “De stijging van het aantal fietsongevallen gaat schrikbarend snel omhoog: dat laten de cijfers van VeiligheidNL nu zien, en vorige week benadrukte het CBS dat ook. Daarom gaan we aan de slag met een vernieuwde verkeersveiligheidsaanpak. Bij het vallen krijgen veel fietsers een klap op hun hoofd, dus kan een helm vaak een groot verschil maken. Met de campagne Zet ‘m Op! zetten we ons de komende weken extra in om de meerwaarde van de fietshelm te benadrukken.”
De campagne gaat vandaag officieel van start tijdens de vijfde editie van de Dag van de Fietshelm. Overheden en maatschappelijke organisaties spreken daarbij de ambitie uit om het helmgebruik te laten groeien naar 25 procent in 2035. Op dit moment draagt gemiddeld zo’n 5 procent van de fietsers een helm.
Helmgebruik groeit vooral onder 50-plussers
Opvallend is dat juist onder 50-plussers het helmgebruik al hoger ligt. Zo draagt 11 tot 24 procent van deze groep een fietshelm. Op de e-bike loopt dat bij 65-plussers zelfs op tot 38 procent. Dat is relevant, omdat juist bij deze groep het risico op ernstig letsel na een val groter is en de gevolgen vaak ingrijpender zijn. Dat een helm verschil kan maken, blijkt ook uit onderzoek: het dragen ervan verkleint het risico op dodelijk hoofdletsel met 71 procent en op ernstig hoofdletsel met 60 procent.
Fietsongevallen in cijfers
- 80.900 fietsers belandden in 2025 op de Spoedeisende Hulp
- 14.400 van hen liepen hersenletsel op (bijna 1 op de 5)
- 66 procent van de overleden fietsers had ernstig hoofdletsel
- Een fietshelm verlaagt het risico op dodelijk hoofdletsel met 71 procent en ernstig hoofdletsel met 60 procent
- Slechts 5 procent van de Nederlanders draagt een fietshelm
- Onder 50-plussers is dat 11–24 procent
- Op de e-bike draagt 38 procent van de 65-plussers een helm
‘Hersenschade draag je vaak voor altijd mee’
Martijntje Bakker, directeur van VeiligheidNL, benadrukt het belang van bewustwording: “Op dit eerste lustrum constateren we helaas een onverminderd hoog aantal fietsslachtoffers. Met deze landelijke campagne en talloze acties van artsen en regionale partners, maken we vandaag een vuist. Een botbreuk herstelt, maar hersenschade draag je vaak voor altijd mee – soms vanaf jonge leeftijd. Geef dus het goede voorbeeld en zet die helm op, bij jezelf en bij je kind.”
Vooral effectief bij valpartijen
Helmen zijn vooral effectief bij valpartijen en ongevallen met lagere impactsnelheden. Dat zijn juist veelvoorkomende situaties, zoals een val bij het opstappen, afremmen of het verliezen van balans. Zulke ongelukken gebeuren vaak zonder dat er een andere verkeersdeelnemer bij betrokken is; ook op de e-bike. Volgens berekeningen zouden bij grootschalig helmgebruik jaarlijks tientallen tot honderden doden en duizenden ernstig gewonden kunnen worden voorkomen.
Fietsen blijft populair, maar niet zonder risico
Nederlanders pakken nog altijd massaal de fiets: ruim een kwart van alle verplaatsingen gebeurt op twee wielen. Die gezonde gewoonte brengt echter risico’s met zich mee, zeker nu het aantal ongevallen toeneemt. Door het hele land worden daarom activiteiten georganiseerd, zoals voorlichting, proefacties bij fietsenwinkels en bijeenkomsten in scholen en ziekenhuizen. Daarmee hopen initiatiefnemers het dragen van een helm net zo vanzelfsprekend te maken als het gebruik van een autogordel.
Lees ook: Dit is de beste fietshelm van 2025
Zo kies en draag je een fietshelm
- Kies de juiste maat
- De helm moet strak zitten, zonder te knellen. Hij mag niet verschuiven als je je hoofd beweegt.
- Draag de helm recht op je hoofd
- Niet te ver naar achteren: je voorhoofd moet goed beschermd zijn.
- Sluit de kinband goed aan
- Er moet ongeveer één vinger tussen bandje en kin passen.
- Vervang je helm na een val. Ook als je geen schade ziet, kan de beschermlaag aangetast zijn.
- Let op keurmerk (CE/EN 1078). Dan weet je zeker dat de helm voldoet aan de Europese veiligheidseisen.
- Kies wat bij je past. Comfort en uiterlijk zijn belangrijk: hoe prettiger de helm zit, hoe groter de kans dat je ’m echt draagt.
De Zet ‘m Op-campagne wordt gelanceerd op de landelijke Dag van de Fietshelm. Deze werd vijf jaar geleden geïntroduceerd door Artsen voor Veilig Fietsen in samenwerking met de Hersenstichting en het HersenStrijd fonds. Ook VeiligheidNL, Veilig Verkeer Nederland, ANWB, BOVAG, RAI Vereniging, het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat en vele provincies zijn aangesloten. Het is een integrale aanpak met als doel het fietshelmgebruik in Nederland te laten groeien en het aantal hoofd- en hersenletsel terug te dringen.
