Wil je je brein fit houden? Probeer eens dual-task training

Wat hebben achteruit tellen tijdens een wandeling, een woordspelletje onderweg en balansoefeningen terwijl je rekent gemeen? Ze vallen allemaal onder dual-task training; een trainingsvorm waarbij je lichaam en brein tegelijk aan het werk worden gezet. Onderzoekers zien steeds meer aanwijzingen dat dit kan helpen om je hersenen langer fit te houden.

Je loopt een rondje door de buurt en probeert ondertussen een boodschappenlijstje te onthouden. Of je praat met een vriendin terwijl je een drukke straat oversteekt. Zonder dat je erbij stilstaat, doen je hersenen en je lichaam voortdurend tegelijk hun werk. Juist die combinatie krijgt steeds meer aandacht van onderzoekers. Uit studies blijkt namelijk dat bewegen en denken tegelijkertijd een positief effect kan hebben op je geheugen, concentratie en dagelijkse functioneren. Deze aanpak staat bekend als dual-task training, oftewel het gelijktijdig trainen van lichaam en brein.

Waarom meerdere dingen tegelijk doen moeilijker wordt

Veel mensen merken dat ze met het ouder worden minder makkelijk meerdere dingen tegelijk kunnen doen. Een gesprek voeren tijdens het wandelen, de weg vinden in een onbekende omgeving of boodschappen doen terwijl je een lijstje onthoudt. Het kost meer concentratie dan vroeger. Dat is niet vreemd. Naarmate je ouder wordt, verwerken je hersenen informatie vaak iets langzamer. Ook het schakelen tussen verschillende taken kan lastiger worden. Daarom is het belangrijk om je hersenen actief te blijven uitdagen. Net zoals spieren sterker blijven door ze te gebruiken, profiteren ook je hersenen van regelmatige training.

Wat gebeurt er als je bewegen en denken combineert?

Bij dual-task training voer je een lichamelijke activiteit uit terwijl je tegelijkertijd een mentale opdracht doet. Denk bijvoorbeeld aan wandelen terwijl je dieren opnoemt, achteruit tellen tijdens een wandeling, een balansoefening doen terwijl je woorden onthoudt of
een bal overgooien terwijl je rekensommen oplost. Hierdoor moeten verschillende hersengebieden tegelijkertijd samenwerken. Onderzoekers denken dat dit de neuroplasticiteit stimuleert. Dat is het vermogen van je hersenen om nieuwe verbindingen aan te maken en bestaande verbindingen te versterken. Andere oefeningen die je zelf kunt doen:

Loop een rondje en tel vanaf 100 steeds zeven terug
Noem tijdens het wandelen zoveel mogelijk dieren, planten of steden die beginnen met dezelfde letter
Lees een lijst met tien boodschappen en probeer die tijdens je wandeling uit je hoofd op te noemen
Ga op één been staan en noem ondertussen de maanden van het jaar achterstevoren
Gooi een bal tegen een muur en tel steeds met drie of vijf verder

Wat zegt de wetenschap over dual-task training?

De afgelopen jaren zijn tientallen onderzoeken verschenen naar gecombineerde beweeg- en hersentraining. Een grote overzichtsstudie uit 2025, waarin 32 onderzoeken werden samengevoegd, concludeerde dat cognitieve en fysieke training samen positieve effecten kunnen hebben op aandacht, geheugen, verwerkingssnelheid en executieve functies. Dat zijn vaardigheden die je nodig hebt om bijvoorbeeld te plannen, organiseren en beslissingen te nemen. Ook blijkt uit onderzoek dat dual-task training kan bijdragen aan een betere balans en loopsnelheid. Dat is belangrijk, omdat juist problemen met lopen en evenwicht het risico op vallen vergroten. Onderzoekers benadrukken wel dat er geen wondermiddel bestaat. Het voorkomen van dementie of geheugenproblemen hangt af van veel factoren, waaronder beweging, voeding, slaap, sociale contacten en erfelijke aanleg.

Goed voor je brein én je zelfstandigheid

Wat dual-task training vooral interessant maakt, is dat de oefeningen lijken op situaties uit het dagelijks leven. In het echte leven doe je immers zelden maar één ding tegelijk. Je loopt en praat. Je kookt en houdt de tijd in de gaten. Je fietst en let op het verkeer.
Door juist die combinatie te oefenen, train je vaardigheden die je dagelijks nodig hebt om zelfstandig te blijven functioneren. Onderzoekers zien daarom niet alleen mogelijke voordelen voor gezonde ouderen, maar ook voor mensen die herstellen van een beroerte, kampen met milde geheugenproblemen of last hebben van cognitieve klachten na bijvoorbeeld een hersenschudding.