Vezels zijn belangrijk voor een goede spijsvertering en zorgen ervoor dat je langer een vol gevoel houdt. Toch krijgen de meeste Nederlanders er te weinig van binnen. Fabrikanten spelen daarop in met claims als ‘bron van vezels’ en ‘vezelrijk’. Volgens onderzoek van de Consumentenbond zeggen die claims lang niet altijd iets over hoeveel vezels je daadwerkelijk binnenkrijgt.
Nauwelijks vezels per portie
Voor vezelclaims gelden wettelijke regels. Een product mag ‘bron van vezels’ heten als het minimaal 3 gram vezels per 100 gram bevat, of 1,5 gram per 100 kilocalorieën. Voor ‘rijk aan vezels’ gelden dubbele hoeveelheden. Maar van veel producten eet je helemaal geen 100 gram. Daardoor kan een product officieel aan de regels voldoen, terwijl je per portie maar weinig vezels binnenkrijgt. Zo bevat een portie Becel Haver & Vezels volgens de Consumentenbond slechts 0,3 gram vezels. Een portie Maza Hoemoes van 20 gram levert 0,8 gram. Een ander opvallend voorbeeld is de Brosse Eierkoek van Bolletje. Eén eierkoek bevat ongeveer 0,5 gram vezels. Om daarmee 30 gram vezels binnen te krijgen, zou je er 60 moeten eten.
Na bereiding soms te weinig vezels
De Consumentenbond ontdekte ook producten waarbij de vezelclaim is gebaseerd op het product vóór bereiding. Dat kan verschil maken. Pasta neemt tijdens het koken bijvoorbeeld water op, waardoor 100 gram gekookte pasta ongeveer de helft minder vezels bevat dan 100 gram ongekookte pasta. Ook bij sommige ontbijtgranen kan het vezelgehalte per 100 gram dalen als je melk of yoghurt toevoegt. Volgens de Consumentenbond moet een voedingsclaim betrekking hebben op het product zoals je het uiteindelijk eet.
Veel meer suiker dan vezels
Een vezelclaim betekent bovendien niet automatisch dat een product gezond is. Sommige onderzochte koeken, repen en dranken bevatten veel meer suiker dan vezels. Zo zit in Appelsientje Vezelrijk ongeveer zeven keer zoveel suiker als vezels. De AH Kruidkoekreep met rozijnen bevat zelfs twaalf keer zoveel suiker als vezels. Bij Liga Proteïnerepen cranberry, pinda & hazelnoot is dat ongeveer acht keer zoveel. De vezelclaim staat opvallend op de voorkant, terwijl je voor de hoeveelheid suiker de voedingswaardetabel moet bekijken.
Lees ook: kan je ook te veel vezels eten?
Albert Heijn en Bolletje passen beleid aan
Het onderzoek heeft inmiddels tot veranderingen geleid. Albert Heijn past zijn eigen regels aan. Vezelclaims mogen voortaan alleen op bepaalde producten staan die in de Schijf van Vijf vallen of Nutri-Score A of B hebben. Daardoor verdwijnen volgens de Consumentenbond bij elf producten de vezelclaims. Ook Bolletje scherpt zijn beleid aan. Het bedrijf erkent dat de claim ‘bron van vezels’ de indruk kan wekken dat een portie veel vezels bevat. Bolletje wil daarom alleen nog een vezelaanduiding gebruiken bij producten met minimaal 6 gram vezels per 100 gram en duidelijker vermelden hoeveel vezels een portie bevat.
Zo kijk je zelf verder dan de claim
Sandra Molenaar, directeur Consumentenbond: “Voedselfabrikanten springen handig in op de trend om meer vezels te eten. Maar daarbij gebruiken ze ook trucs om consumenten op het verkeerde been te zetten. Ga dus niet te veel af op claims op de voorkant van de verpakking. Bekijk op de achterkant van de verpakking hoeveel vezels je per portie en na bereiding binnenkrijgt. En eet een product met een ongezonde samenstelling (Nutri-Score D of E) niet voor de vezels.” Voor vezels hoef je bovendien niet speciaal producten met een vezelclaim te kopen. Volkorenbrood, havermout, volkorenpasta, groente, fruit, peulvruchten, noten en zaden bevatten van nature vezels en leveren daarnaast andere belangrijke voedingsstoffen.
