Ik overweeg vanwege het langdurig verbroken contact met een van mijn kinderen, dit kind te onterven. Van een vriendin hoorde ik dat het goed is om een zogenoemde considerans op te nemen in mijn testament. Wat is dat en is het zinvol?
Volgens de Nederlandse wet heeft een kind altijd recht op een legitieme portie. Dit is in het kort de helft van het ‘normale’ erfdeel. Voor veel ouders die wij spreken is het moeilijk te accepteren dat – als zij een kind willen onterven (wat voor hen een grote stap is), de wet het kind dan toch nog het recht op die helft geeft. Het liefst zouden ze zien dat onterven ook echt onterven is.
Wil een kind een beroep doen op zijn of haar legitieme portie dan moet het kind daar binnen vijf jaar een beroep op doen; daarna verjaart het recht.
Ouders kunnen dus hopen op de verjaring of een iets actiever standpunt innemen, zoals bijvoorbeeld het schrijven van een considerans. Een considerans is een overweging waarom de ouder het kind onterft en een oproep het daarbij te laten. In de considerans kunnen de ouders argumenten en gebeurtenissen opsommen waarom het kind onterfd is. Dat kan het jarenlang verbroken contact zijn; eventueel met de reden waarom. Dat kan onheus gedrag tegen de ouders zijn geweest, zoals diefstal of mishandeling of welke reden ook. De bedoeling van de considerans is er dus om het kind te laten weten waarom het onterfd is en aan te sporen om geen beroep te doen op de legitieme portie.
Dat wat het onterfde kind niet erft (de andere helft of de hele som) kan in het testament een eigen bestemming krijgen zoals een goed doel. Gebeurt dat niet dan komt dat wat het onterfde kind niet ontvangt toe aan de andere erfgenamen.
De executeur of afwikkelaar van de nalatenschap kan na het overlijden het onterfde kind actief benaderen met de vraag of hij/zij een beroep op de legitieme wil doen of daar juist op grond van de considerans van af wil zien. Dat kan zinvol zijn om niet vijf jaar te wachten op een eventueel beroep op de legitieme portie. Afhankelijk van de wensen van de erflater (of van de erfgenamen) kan de executeur ook juist wel de vijf jaar afwachten in de hoop dat het beroep op de legitieme portie verjaart. Het wel of niet actief benaderen van het onterfde kind, kan afgesproken zijn met de erflater, zijn opgenomen in het testament of na overleg met de erfgenamen besloten.
Nico van Scheijndel houdt hij zich met name bezig met de afwikkeling van nalatenschappen, als Register Executeur, boedelgevolmachtigde of adviseur vanuit zijn bedrijf Akto, uw erfcoach en meer www.akto.nu. Nico van Scheijndel is medeauteur van de almanak Erven en Schenken van Plus Magazine.
