Heb je als mantelzorger soms het idee dat je verzuipt in al het bel- en regelwerk om extra hulp in te kunnen schakelen? Een mantelzorgmakelaar kan je helpen.
Als mantelzorger houd je een heleboel ballen tegelijk in de lucht”, weet Joyce Vonk, gecertificeerd en geregistreerd mantelzorgmakelaar. “Je combineert werk met zorgtaken, hebt steeds minder tijd voor jezelf en voelt je verantwoordelijk om alles draaiende te houden. Er is wel hulp, maar de zorgwetten, regels en loketten waar je langs moet om die te krijgen, zijn een wirwar waarin je al snel de weg kwijtraakt. Maar dit hoef je dus niet alleen te doen. Een mantelzorgmakelaar helpt om het overzicht en de regie terug te krijgen. Die weet welke regelingen er zijn, wat vergoed kan worden, kijkt mee, geeft advies, zorgt dat jij overeind blijft.”
Vonk is ook ervaringsdeskundige. Haar echtgenoot kreeg tien jaar geleden de diagnose ALS en heeft steeds intensievere zorg nodig. Zoals veel mantelzorgers moest ze de weg vinden in een woud van regels en subsidiemogelijkheden. “Daardoor deed ik zo veel ervaring op dat ik ook andere mensen op weg kon helpen. Iemand van de gemeente attendeerde me vervolgens op de opleiding tot mantelzorgmakelaar. Dan zou ik professioneel aan de slag kunnen met mijn opgebouwde kennis. Het is een pittige eenjarige post-hbo waarin je alles leert over alle zorgwetten. Maar ik heb jaren bij de Sociale Verzekeringsbank gewerkt en was bekend met het toepassen van wet- en regelgeving. In combinatie met mijn praktijkervaring was dat een goede basis om aan de opleiding te beginnen.”
Wat drijft jou om dit werk te doen?
“Door mijn werk kom ik in aanraking met mantelzorgers die zorgen voor naasten die heel ziek zijn, of oud en hulpbehoevend. Het voelt waardevol en nuttig dat ik hulp en informatie kan geven waar mensen echt iets aan hebben. Ik ben er om de mantelzorger te ondersteunen en te ontzorgen. Zo kan ik regeltaken overnemen, dat wordt meestal enorm gewaardeerd. Het is voor veel mensen veel gedoe om instanties en organisaties te bellen of aan te schrijven. Vaak worden ze ook nog eens van het kastje naar de muur gestuurd. Als mantelzorgmakelaar ben ik gerechtigd om aanvragen te doen bij bijvoorbeeld gemeenten, zorgverzekeringen en zorgkantoren. Ik spreek dezelfde taal, kan daardoor sneller handelen en laat me niet afschepen. Dit werk past echt bij mij. Ik richt me vooral op ouderen, gehandicapten en langdurig zieken omdat ik die wet- en regelgeving op de voet volg.”
Hoe verloopt zo’n eerste contact?
“Mantelzorgers worden vaak doorverwezen door de huisarts, een revalidatiecentrum, patiëntenvereniging of zorgverzekeraar. Het eerste contact is telefonisch. Als ik de indruk heb dat ik iets voor iemand kan betekenen, kom ik langs voor een zogeheten keukentafelgesprek. Daardoor krijg ik een beeld van hoe het gaat met mantelzorger en zorgvrager. Het is verleidelijk om meteen in de regelmodus te schieten, maar ik heb geleerd dat het belangrijk is om eerst goed te luisteren en de emoties op tafel te krijgen. Van daaruit kan ik maatwerk leveren. We inventariseren alle knelpunten en de acties die zijn ondernomen. Vaak is er bijvoorbeeld al een casemanager of thuiszorg ingeschakeld.
Ik bespreek niet alleen de acute wensen die er zijn en waarvoor ik dingen in gang kan zetten, maar kijk ook wat er in de toekomst op hun pad kan omen. Uit ervaring weet ik wat mensen kunnen verwachten en welke aanpassingen en andere zorg- en hulpmiddelen er mogelijk zijn. Daarbij is elke situatie uniek, en iedereen heeft zijn eigen bagage. Er zijn veel aspecten om rekening mee te houden: woonsituatie, gezin, familie, vrienden, inkomen, of een werkgever wil meedenken. Als ik dat allemaal in beeld heb, kan ik in overleg met een plan komen. Ik betrek de mantelzorger overal actief bij zodat die zich gehoord voelt en de regie houdt.”
Wat zijn grote knelpunten voor mantelzorgers?
“Het regelen van dingen en de bureaucratie. Juist omdat je niet weet bij wie je voor bepaalde zaken moet aankloppen en hoe het precies werkt, kun je minder goed je mannetje staan. Dat heb ik destijds zelf ook vaak ervaren. Instanties hebben de neiging naar elkaar door te verwijzen, en de budgetten van gemeenten zijn niet oneindig. Zeker aan het eind van het jaar kun je daardoor eerder afgewimpeld worden. Ik weet precies wat de wetten en regels op het gebied van zorg voorschrijven en met welke bewoordingen je dingen snel voor elkaar kunt krijgen.
Een ander knelpunt is vaak de financiële situatie. Via de Wet langdurige zorg (Wlz) kan een zogeheten persoonsgebonden budget (pgb) worden toegewezen, mits je aan de voorwaarden voldoet. Zo houd iemand zelf de regie. Je kunt er zorgverleners mee betalen, maar ook je mantelzorger een salaris geven voor de zorg die wordt verleend. Dit kan oplopen tot een vergoeding voor maximaal veertig uur per week, wanneer de mantelzorger er zo veel uur in steekt. Hierdoor kan een partner, kind of familielid zijn of haar baan (gedeeltelijk) verruilen voor betaalde mantelzorg. Dat kan enorme verlichting geven. Houd er wel rekening mee dat de vergoeding stopt zodra de zorgvrager overlijdt. Je valt dan niet alleen emotioneel maar ook financieel in een gat.”
Een mantelzorgmakelaar helpt om het overzicht en de regie terug te krijgen
Worden de diensten van een mantelzorgmakelaar vergoed?
“Sommige zorgverzekeraars vergoeden het vanuit de aanvullende verzekering van de mantelzorger. Soms geeft ook de werkgever een bijdrage. Vaak zit er een wel maximum aan. Gemiddeld ben ik zes tot acht uur bezig met een cliënt. Naast mijn werk voor mantelzorgers informeer ik ook werkgevers. Zij krijgen steeds vaker te maken met medewerkers die minimaal acht uur per week intensief voor iemand zorgen. Het gaat nu om een op de vier medewerkers, de verwachting is dat dit aantal in de nabije toekomst verdubbelt. Veel mantelzorgers vinden het lastig om toe te geven dat ze door de zorg minder goed op hun werk zitten. Het is belangrijk om dat te bespreken, het kweekt begrip bij werkgever en collega’s. Ook voorkomt het dat mensen uitvallen omdat het hen allemaal te veel wordt. Mijn advies aan werkgevers is om in gesprek te gaan en eventueel zorgverlof of flexibele werktijden aan te bieden. Ook dat hoort bij goed werkgeverschap.”
Dit artikel verscheen eerder in Plus Gezond juli 2026. Abonnee worden van het blad? Dat doe je in een handomdraai.
