Interview Francis van Broekhuizen: ‘Het is mijn passie mensen er bij te houden’

Samen met Orkest Phion brengt operazangeres Francis van Broekhuizen vanaf 28 mei (Concertgebouw Amsterdam) het Parijs van componist Igor Stravinsky tot leven. De fascinerende verhalen van ruim honderd jaar geleden moeten worden verteld: ‘Want we zitten nu wéér in zo’n tijdsgewricht.’

Coponist Igor Stravinsky (1882-1971), Sergej Diaghilev (artistiek leider van Ballets Russes) en diens geliefde, choreograaf Vaslav Nijinksy. Waarom intrigeert dit trio jou zo?

“In Parijs, in de jaren 1910-1920, hebben die drie met ‘Le sacre du printemps’ iets heel baanbrekends gedaan. Ze leidden een moderne tijd in, wat zowel gejuich als kritiek opleverde. Tijdens een concert in 1913 braken toeschouwers de tent af, ze gingen massaal met elkaar in gevecht. Het ene deel zei: fantastisch. Het andere deel zei: schandalig, die Stravinsky is krankjorum met die muziek en wat een raar ballet. Maar het wás juist fantastisch hoe dit briljante trio het tegenovergestelde durfde te doen van wat het oude, klassieke ballet was. Er was een groot deel van het Parijse publiek dat daarnaar snakte. Diaghilev was ook nog eens homoseksueel, kortom, er broeide van alles. En hij was heel handig in commerciële zin, want al die ophef en al die controverse kwamen hem goed uit. 

Mensen werden nieuwsgierig, er werden enorm veel kaarten verkocht. Ik zou dolgraag in een tijdmachine stappen om daarbij te kunnen zijn. Dat gevoel, dat je echt een nieuwe eeuw instapt, dat er van alles uitgevonden wordt. We gingen vliegen in die tijd, letterlijk en figuurlijk, we sprongen een Eerste Wereldoorlog in, waarbij de mensen letterlijk kwamen kijken, met thee en koekjes, hoe we die veldslag even gingen doen. Totdat het toch wel andere koek bleek, met al dat moderne wapentuig en de loopgraven. En juist in die tijd van omwenteling kwam Stravinsky met zijn ‘lente-offer’. Maar jongens, we zitten nu, ruim honderd jaar later, wéér in zo’n tijdsgewricht. Met weer allemaal van die keizers en hun keizerrijkjes, rare mannen die allemaal denken dat ze PlayStation aan het spelen zijn. We leren geen reet van het verleden. Des te belangrijker dat verleden nog eens goed te vertellen om te weten dat je met ruzie niks oplost.”

Ja, is dit wat je het meeste drijft? Vanuit de rijke muziekgeschiedenis die verhalen vertellen die in deze tijd urgent zijn?

“Nou, de liefde voor muziek staat bij mij altijd wel op 1. Maar ik vind het óók heel erg leuk high brow en low brow aan elkaar te verbinden. En ik verbeeld me niks, ik ben ontzettend tuttig en durf niks, maar ik vind wel dat we als kunstenaars de taak hebben geëngageerd te zijn. Vanuit het voortdurende besef: waarom doen we dit, wat is onze ziel? Als je zonder ziel en bagage maar wat doet, heb je als mens ook minder empathie en ben je geneigd ruzie te maken. Dat doen we veel hè, de laatste tijd. Al die polemiek, al dat bekvechten. Zo zinloos. Al die verhalen die ik vanuit de muziekhistorie vertel, hebben de boodschap: doe dat nou niet, je wordt er niet gelukkiger van altijd maar boos te zijn. Het is mijn passie mensen er bij te houden. En ik kan muziek niet zelf componeren, maar ik kan wel heel goed vertellen en zingen. Als mensen daar dan begeesterd door raken, of daardoor wel naar ballet of naar de opera willen of naar een concert, raakt me dat.”

Wanneer is de voorstelling voor jou geslaagd?

“Als het orkest het leuk vindt. Ik praat soms gewoon door hun muziek heen, dus die arme mensen hebben het niet makkelijk met me. Als de mensen maar genieten en er wat van meenemen. Ik voel me een ambassadeur van de kunst, want het is nodig. Muziekscholen, basisonderwijs, er wordt zo weinig gedaan om muziek de rol te geven die het verdient. Je rekent beter als je muziekles krijgt, je taalontwikkeling wordt er beter van, muziek is voor zoveel dingen goed. We moeten echt aan de bak. Ik draag graag mijn steentje bij en er gaat weer een omslag komen. Het komt goed.”  

Lees in het mei-nummer van Plus het uitgebreide interview met Francis van Broekhuizen!