Risicofactoren van hart- en vaatziekten

De invloed van cholesterol
Auteur: |
Gepubliceerd 6 juli 2025 | Bijgewerkt 28 juli 2026
Twee vrouwen maken samen met hun handen een hart
Beeld Getty Images

Hart- en vaatziekten zijn in Nederland een belangrijke doodsoorzaak. Zo’n 1,8 miljoen mensen heeft een hart- of vaatziekte. Dagelijks overlijden 104 mensen: 52 mannen en 52 vrouwen. Een overzicht van de risicofactoren en tips voor een gezond hart.

LDL-cholesterol wordt ook wel ‘slecht’ cholesterol genoemd. Als je LDL langdurig te hoog is, kan dat zorgen voor slagaderverkalking. Na verloop van tijd kan zich hierdoor zogeheten plaque aan de wand van de bloedvaten hechten. Dat kan leiden tot hart- en vaatziekten en herseninfarcten.

Afname bloedvoorziening

Overtollig LDL-cholesterol kan na verloop van tijd echter vernauwingen en zelfs verstoppingen van de bloedvaten veroorzaken. Dit proces heet atherosclerose of slagaderverkalking. Dit kan leiden tot zuurstofgebrek in een orgaan door een afname van de bloedvoorziening, of zelfs tot een hartinfarct als de hartspier te weinig zuurstof krijgt.

Risicofactoren

Een te hoog cholesterolgehalte is slechts één van de risicofactoren. Om het risico op het ontstaan van hart- en vaatziekten te bepalen, wordt gekeken naar vele factoren. Zo spelen het geslacht, de leeftijd en de erfelijke aanleg ook een rol.

Mensen met diabetes hebben een duidelijk verhoogd risico op hart- en vaatziekten. Voor deze groep is het van belang om bloeddruk, het cholesterol en de bloedsuiker regelmatig te controleren. Een verhoogde bloeddruk, te weinig slapen, langdurige stress en roken zijn allemaal risicofactoren. Ook onvoldoende lichaamsbeweging en overgewicht werken deze aandoeningen in de hand. Bovendien versterken de risicofactoren elkaar.

Tips voor een gezond hart

  • Eet gezond met weinig zout en gevarieerd. Dit betekent voldoende volkoren producten, groente en fruit, eet minder rood en bewerkt vlees, eet peulvruchten en 1 à 2 keer per week (vette) vis.
  • Gebruik suiker, zout en alcohol met mate.
  • Rook niet of stop met roken. Roken verlaagt ons HDL en juist HDL – goed cholesterol – beschermt tegen aderverkalking.
  • Neem de tijd om te ontspannen en voorkom stress.
  • Drink voldoende water.
  • Beweeg voldoende. Door beweging stijgt het HDL-cholesterol en verbetert de algemene cholesterolspiegel. Daarnaast zorgt het voor een verbeterde bloeddruk, een gezonder gewicht en een fit lichaam.
  • Zorg voor een ‘gezond’ gewicht en houd dat op peil. Overgewicht speelt een grote rol bij het ontstaan van hart- en vaatziekten. Vooral een teveel aan vet rondom de buik vormt een extra risico voor het ontstaan van hart- en vaatziekten.