Je drinkt een kop koffie en moet even later naar het toilet. Tijdens een avondje uit met een paar glazen wijn lijkt het soms alsof je de hele tijd aan het plassen bent. En hoe zit dat eigenlijk met cola of andere frisdrank? Welke drank zorgt ervoor dat je het snelst naar de wc moet?
Het korte antwoord: alcohol is de grote winnaar. Maar ook koffie en sommige frisdranken kunnen invloed hebben op je blaas. Hoe dat precies zit, verschilt per drank.
Hoe ontstaat plasdrang?
Je nieren filteren de hele dag afvalstoffen en overtollig vocht uit het bloed. Dat vocht komt als urine in de blaas terecht. Zodra de blaas voldoende gevuld is, krijg je aandrang om te plassen.
Hoe snel dat gebeurt, hangt niet alleen af van hoeveel je drinkt. Ook de samenstelling van een drank kan invloed hebben op de urineproductie of op de gevoeligheid van de blaas.
Alcohol is de grootste boosdoener
Van alle veelgedronken dranken zorgt alcohol het sterkst voor extra urineproductie. Dat heeft te maken met een hormoon dat normaal gesproken helpt om vocht vast te houden: het antidiuretisch hormoon (ADH). Alcohol remt de aanmaak van dit hormoon, waardoor de nieren meer vocht afgeven aan de urine en de blaas sneller gevuld wordt. Het gevolg: je moet vaker naar het toilet.
Dat verklaart ook waarom je na een avond met alcohol sneller kunt uitdrogen. Je verliest meer vocht dan je binnenkrijgt. Daarom kun je de volgende ochtend dorst, hoofdpijn of een kater hebben. Hoe meer alcohol je drinkt, hoe sterker dit effect wordt.
Werkt koffie vochtafdrijvend?
Veel mensen denken nog steeds dat koffie vochtafdrijvend werkt. Dat beeld stamt uit oudere onderzoeken, maar blijkt niet (helemaal) juist. Uit meerdere studies blijkt dat koffie gewoon meetelt voor de dagelijkse vochtinname. Een paar koppen koffie per dag leiden niet tot uitdroging.
Toch kun je wel merken dat je na een kop koffie sneller moet plassen. Dat komt niet doordat koffie veel vocht aan het lichaam onttrekt, maar doordat cafeïne de nieren en de blaas prikkelt. Ook kan cafeïne de urineproductie tijdelijk iets verhogen. Drink je weinig koffie (met cafeïne) of heb je een gevoelige blaas? Dan kun je dit effect sneller merken.
Frisdrank met cafeïne en koolzuur
Of je van frisdrank sneller moet plassen, hangt vooral af van de ingrediënten. Cola bevat bijvoorbeeld cafeïne, waardoor het vergelijkbare effecten heeft als koffie. Het verschil is alleen dat een glas cola in het algemeen veel minder cafeïne bevat dan een kop koffie.
Daarnaast kunnen koolzuurhoudende dranken de blaas irriteren. Daar kun je vooral last van hebben als je een overactieve blaas hebt of aandrangklachten. Cafeïnevrije frisdranken geven meestal minder problemen. Toch zorgt natuurlijk ook een groot glas frisdrank uiteindelijk voor een vollere blaas, gewoon omdat je alsnog vocht binnenkrijgt.
Hoe zit het met thee?
Thee bevat meestal ook cafeïne, al verschilt de hoeveelheid sterk per soort. Zwarte thee bevat in principe meer cafeïne dan groene thee. Kruidenthee bevat meestal geen cafeïne.
Net als bij koffie geldt dat thee bij normale consumptie niet uitdroogt. Wel kun je merken dat je van sterke zwarte thee wat sneller aandrang krijgt.
Welke drank zorgt voor de meeste plasdrang?
Als we kijken naar het effect op de urineproductie, dan is de volgorde:
- alcohol
- koffie
- cafeïnehoudende frisdrank en sterke thee
- cafeïnevrije frisdrank
- water
Dat betekent overigens niet dat je van water minder vaak hoeft te plassen. Drink je veel water, dan vult je blaas zich natuurlijk ook sneller. Het verschil is dat water de urineproductie niet extra stimuleert via hormonen of andere effecten.
Wanneer is vaak plassen een reden om naar de huisarts te gaan?
Moet je plotseling veel vaker plassen dan normaal, zonder dat je meer drinkt? Of heb je daarnaast klachten zoals pijn bij het plassen, bloed in de urine, veel dorst of ongewild gewichtsverlies? Neem dan contact op met de huisarts. Vaker plassen kan namelijk ook wijzen op een blaasontsteking, diabetes, een vergrote prostaat of andere medische aandoeningen.
Download hier de gratis gids met de 11 meest gestelde vragen aan Dr. Rutger
