Je hebt pijn, maar artsen kunnen niets vinden. Geen duidelijke ontsteking, geen afwijking op een scan. Toch blijf je klachten houden. Dat kan verwarrend en soms ook frustrerend zijn. Hoe kan je pijn blijven hebben als er niets ’te zien’ is?
Chronische pijn zonder duidelijke lichamelijke oorzaak komt regelmatig voor. Denk aan langdurige rugpijn, fibromyalgie of aanhoudende nek- en schouderklachten. Dat betekent niet dat er niets aan de hand is. De pijn is echt. Alleen ligt de verklaring vaak niet (meer) in schade aan het lichaam.
De rol van het zenuwstelsel
Bij chronische pijn speelt het zenuwstelsel een belangrijke rol. Je zenuwen geven signalen door aan je hersenen: dit voelt als pijn. Normaal gesproken gebeurt dat bij schade, zoals een wond of ontsteking. Maar bij chronische pijn kan dat systeem gevoeliger worden.
Hierdoor:
- komen prikkels sterker binnen;
- reageert het lichaam sneller met pijn;
- blijft de pijn bestaan, ook zonder duidelijke aanleiding.
Dit wordt ook wel centrale sensitisatie genoemd: het ruggenmerg en de hersenen versterken de pijnsignalen. Het pijnsysteem staat dan als het ware ’te scherp afgesteld’.
Je brein en pijn
Pijn ontstaat uiteindelijk in de hersenen. Je brein bepaalt hoe sterk een pijnsignaal wordt ervaren. Bij langdurige pijn kunnen de hersenen als het ware ‘leren’ om sneller pijn te voelen. Dat heet ook wel een pijngeheugen. Je kunt het vergelijken met een alarm dat te gevoelig is geworden. Het gaat al af bij een kleine prikkel, of zelfs zonder duidelijke reden.
Betekent dit dat het ‘tussen je oren’ zit?
Nee, dat is een hardnekkig misverstand. De pijn is echt en kan je dagelijks leven flink beïnvloeden. Alleen zit de oorzaak niet (meer) in schade aan spieren of gewrichten, maar in de manier waarop je lichaam en brein pijn verwerken.
Wat kan pijn erger maken?
Verschillende factoren kunnen invloed hebben op chronische pijn, zoals stress, slecht slapen, spanning in spieren en weinig beweging. Deze factoren maken het pijnsysteem vaak nog gevoeliger.
Wat kun je eraan doen?
Ook al verdwijnt de pijn niet altijd helemaal, toch heb je wel enige invloed op de klachten door bepaalde aanpassingen in je dagelijks leven te doen.
Wat bijvoorbeeld kan helpen:
- Blijven bewegen, maar wel rustig opbouwen.
- Regelmaat in je dag inbouwen.
- Aandacht voor ontspanning en slaap.
- Begeleiding van een fysiotherapeut of pijnspecialist.
Soms kan een pijnrevalidatieprogramma helpen, waarbij je leert omgaan met de klachten en je grenzen beter leert kennen. Dat programma is een behandelplan waarin meerdere specialisten, zoals een revalidatiearts, psycholoog en fysiotherapeut, betrokken zijn. Het belangrijkste doel is niet om de pijn weg te nemen, maar om je kwaliteit van leven te verbeteren. Je kunt hiervoor bij sommige ziekenhuizen of gespecialiseerde instellingen terecht. Vraag hier eventueel naar bij je (huis)arts.
Wanneer naar de huisarts?
Blijf je klachten houden en weet je niet waar ze vandaan komen? Ga dan altijd naar de huisarts. De arts kan beoordelen of verder onderzoek nodig is en samen met jou kijken naar mogelijke behandelingen.
