In ‘Dagboek van een uitvaartverzorger’ schrijft Iede Hoorn over de kleurrijke mensen die hij tijdens zijn werk ontmoet, en over wat de dood je leert over het leven. “Ik stel minder uit.”
Uitvaartverzorger Iede Hoorn had nooit de ambitie om bekend te worden. Maar door berichten over zijn werk te delen op Instagram en Facebook werd hij dat toch, en van het een kwam het ander. “Mensen zien bij mij hoe persoonlijk en bijzonder een uitvaart kan zijn. Dat spreekt blijkbaar aan, want ik kreeg steeds meer volgers. Ik mocht een column gaan schrijven voor een tijdschrift, er kwam een boek en onlangs is het tweede verschenen.” Zijn zichtbaarheid zorgt ervoor dat mensen uit het hele land hem weten te vinden. “Er zijn genoeg collega’s dichterbij, maar toch bellen ze mij. Blijkbaar doe ik dingen anders.”
Laatste feestje
Volgens Iede is de manier waarop we naar uitvaarten kijken veranderd. “Die worden persoonlijker. Minder zwart en formeel, meer kleur en eigenheid. Mensen willen een afscheid dat past bij het leven van de overledene. Precies wat ik voor ogen had toen ik begon: de dood en het afscheid bespreekbaar maken, laten zien hoe het anders kan.
In mijn eerste jaar als uitvaartondernemer was ik nog aan het zoeken: wat wil ik uitstralen? Dat zie je terug op de foto’s van toen. Daarop draag ik een pak, heel serieus. Al snel merkte ik dat dit niet was wat mensen wilden. Degenen die mij benaderen zijn meestal niet bezig met ‘hoe het hoort’. Zeker jonge mensen willen niet dat je als ‘kraai’ binnenkomt. Binnen dat kader kan ik dus mezelf zijn. Ik kom gerust in een spijkerbroek, als dat passend is.
Laatst had ik een gesprek met drie zussen. De gezondheid van hun vader ging achteruit en ze wilden alvast dingen regelen. Hun vader hoorde het aan en zei: ‘Ik vind het eigenlijk heel stom dat er straks een mooie uitvaart komt waar ik niets van meekrijg. Ik heb liever iets waar ik zelf nog bij kan zijn.’ Ter plekke besloten we om een uitvaart bij leven te organiseren, een afscheidsfeest met hem als stralend middelpunt. Er werden geen rouwkaarten verstuurd, maar uitnodigingen met de boodschap: dit is het laatste feestje.
Het vond plaats op een mooie zonnige dag, bij een fort in de buurt van Utrecht. Het was prachtig aangekleed, helemaal bij hem passend. Ik deed het openingswoord en uiteindelijk heeft hij zelf ook iets gezegd. Gisteren is hij overleden, maar hij heeft nog enorm kunnen teren op dat afscheidsfeest. Hij heeft iedereen in de ogen kunnen kijken en kunnen zeggen wat nog gezegd moest worden. Nu brengen we hem in kleine kring weg.”
Mensen willen tegenwoordig een afscheid dat past bij het leven van de overledene
In shock
Het werk van Iede balanceert voortdurend tussen verdriet en schoonheid. “Als iemand lang ziek is geweest en heeft geleden, is het overlijden vaak een verlossing. Dan is er naast verdriet opluchting, zeker als er sprake is van euthanasie. Zo iemand wilde dood, keek er misschien zelfs naar uit. Bij zo’n afscheid sta je stil bij het leven, kijk je naar de mooie momenten en hef je het glas.
Maar ik maak ook andere dingen mee, zoals bij een gezin waar een jong kind was overleden. De moeder lag op bed en was in shock. De vader, die mij binnen had gelaten, ging ernaast liggen. Dat was de eerste keer dat ik voelde: hier kan ik niets moois van maken, dit is zó pijnlijk. Ik voelde me aan alle kanten te veel in dit enorme verdriet.”
Om met zulke emoties om te kunnen gaan, zoekt hij bewust uitlaatkleppen. “Vaak kan ik het van me afpraten met mijn man Chris, met vrienden of met mijn moeder, met wie ik bijna elke dag bel. Sporten werkt ook, dan kan ik even knallen en mijn hoofd leegmaken. Tegelijkertijd moet ik mijn grenzen bewaken. Soms wijs ik een verzoek af, hoe moeilijk dat ook is. Vorige week belde een man die vertelde over zijn schoonzoon van begin dertig. ’s Ochtends de deur uit gegaan, verongelukt op weg naar zijn werk, nooit meer thuisgekomen. Ik was geraakt, maar moest eerlijk zijn: ‘Ik kan jullie nu niet de aandacht geven die jullie verdienen.’ Dat vind ik lastig, maar ik heb geleerd om nee te zeggen.”
Vuurwerk en dino’s
De uitvaart die hem het meest is bijgebleven? “Het ligt voor de hand om die van de nachtclubeigenaar te noemen waarbij een paaldanseres optrad. Heel apart, zoiets maak ik waarschijnlijk nooit meer mee. Maar wat me écht raakt, zijn uitvaarten waarbij ik me sterk verbonden voel met de mensen. Afscheid op het water blijf ik ook bijzonder vinden: de kist op een boot, varend door de grachten en over de Amstel. De rust van het water, de stad die langzaam op afstand raakt, verstild en magisch.”
Een afscheid op het water blijft bijzonder. De kist op een boot, verstild en magisch
Ook uitvaarten van kinderen maken diepe indruk. “Onlangs verzorgde ik de uitvaart van Ollie, een jongetje van drie dat al langer ziek was. In aanloop naar zijn dood had ik veel contact met zijn ouders, samen maakten we een uitgebreid draaiboek. Op de dag zelf viel alles op zijn plek. Het was een grootse uitvaart voor een klein jongetje, met een brandweerauto, politie, vrachtwagens en een fietstocht, want de rouwstoet van vriendjes en vriendinnetjes ging op de fiets naar de locatie. Daar stond een kleurrijke erehaag, er was vuurwerk en zelfs een optocht met dino’s. Het was veel, maar doordat alles zo zorgvuldig was voorbereid, verliep het moeiteloos en kon ik het loslaten. Ondanks het enorme verdriet was het een mooi en kloppend afscheid.”
Dagelijks bezig zijn met de dood heeft zijn blik op het leven veranderd. “Ik stel minder uit en ben het leven om me heen meer gaan koesteren. Ik zie zo vaak dat het ineens voorbij kan zijn. Dit werk houdt me bij de les. Het zorgt dat ik me bewuster ben van wat ik heb. Als ik bij een familie ben die iemand is verloren, als ik word gebeld door een jong iemand die terminaal is, dan denk ik: mijn dierbaren zijn er nog, iedereen is gezond. Dat besef maakt me dankbaar.”
Het mooiste aan zijn werk vindt hij de nabijheid die hij ervaart. “In een intense periode word je even onderdeel van een familie. Dat vertrouwen, die intimiteit, dat vind ik nog altijd bijzonder. Soms denk ik na een uitvaart bijna: jammer dat het nu afgelopen is, dat ik deze mensen nooit meer zal zien. Tegelijkertijd is het maar goed dat die intensiteit tijdelijk is, want na een week moet ik weer verder naar nieuwe families. Die afwisseling maakt mijn werk boeiend. Ik ben oprecht nieuwsgierig, ga graag de diepte in en verbind me gemakkelijk met andere mensen om iets van ze te leren.”
Intieme uitvaart
In zijn boeken en op sociale media probeert Iede de breedte van wat hij doet te laten zien. “De ene keer kom ik bij een barones in Bilthoven, de volgende keer bij tante Sjaan in de Jordaan. Die afwisseling maakt het voor mij interessant. Ik heb wel meegemaakt dat iemand zei: we hebben jou niet gebeld, want jij doet alleen grote, theatrale uitvaarten. Dat klopt niet. Natuurlijk laat ik graag de uitvaarten zien die anders zijn, om te inspireren. Maar als ik word gebeld voor een kleine, intieme uitvaart, vind ik dat net zo mooi. Uiteindelijk gaat het erom dat het afscheid past bij degene die is overleden.
Dat had ik ook bij de uitvaart van mijn oma. Die was ingetogen, met details die bij haar pasten. Zoals een Edelweiss op de rouwkaart, want ze komt oorspronkelijk uit Zwitserland, en een rijdende baar die werd begeleid door de kleinkinderen. We wilden foto’s laten zien op een scherm, maar de USB-stick werkte niet. Later zei ik tegen mijn moeder: ‘Oma had een verschrikkelijke hekel aan op de foto gaan, het heeft gewoon zo moeten zijn.’ Als je dingen doet in de stijl van de persoon die is overleden, helpt dat je als nabestaande verder. Een goed afscheid speelt een belangrijke rol bij de rouwverwerking, dat weet ik honderd procent zeker.”
Sommige ervaringen blijven hem bij. “Ik heb thuis een stapel fotoboeken van een overleden meneer. Homoseksueel, geen kinderen, opgegroeid in een heel andere tijd. Hij had ál zijn foto’s gedigitaliseerd, van zijn geboortejaar 1938 tot 2015, toen kreeg hij dementie. Aan mij was gevraagd om een selectie te maken. Al bladerend zag ik een jonge vent die het goed voor elkaar had, fantastische reizen maakte en mooie mensen om zich heen had. Dat waren zijn hoogtijdagen, het geluk spatte er vanaf. Maar die jonge god veranderde langzaam in een oud mannetje. De laatste beelden op de USB-stick waren van hem in het verpleeghuis. Terwijl ik die foto’s bekeek, dacht ik: we doen allemaal maar wat. We leven ons leven, maar hebben niet de regie. Dat je op een gegeven moment oud wordt, je geheugen verliest, zo eindigt, dat is confronterend. Ik ben niet bang voor de dood zelf, maar wel voor de weg daarnaartoe. Een lang ziekbed, uitbehandeld zijn, dat zijn mijn angsten.”
Terug naar de natuur
Over zijn eigen uitvaart denkt hij af en toe wel na, maar nooit tot in detail. “Ik wil in ieder geval begraven worden op een natuurbegraafplaats. Geef mijn lichaam maar terug aan de natuur en laat me daar in alle rust liggen. Een dienst in een aula hoeft voor mij niet. Ik heb een fijn huis in Amsterdam, daar zetten we de kist neer en kunnen mensen langskomen.” Glimlachend: “Ik lig er dan natuurlijk wel goed bij, met de krul erin. Verder hoeft het geen uitgebreide ceremonie te zijn.In januari ben ik veertig geworden, dat heb ik thuis gevierd. We hebben een grote woonkamer met aangrenzend een tuin. Daarin hadden we een tent, heaters, goede catering, fijne mensen en muziek, het was perfect. ‘Dit doen we met mijn uitvaart weer’, zei ik tegen Chris. ‘Dan breng jij me daarna met een klein clubje mensen weg, that’s it.’ Toen ik jaren geleden met mijn bedrijf begon, dacht ik: mijn eigen uitvaart moet groots en bijzonder zijn. Nu weet ik dat een klein afscheid veel beter bij me past.”
Iede Hoorn werkte als steward toen hij een billboard van een uitvaartcentrum zag en het roer omgooide. Inmiddels is hij misschien wel Nederlands bekendste uitvaartverzorger. Iede is regelmatig te gast in radio- en tv-programma’s en hij vertelt over zijn werk via sociale media (@iedehoornuitvaartzorg). Dagboek van een uitvaartverzorger is zijn tweede boek, ISBN 9789043942386, Kosmos Uitgevers €22,99
Dit artikel verscheen eerder in Plus Gezond juli 2026. Abonnee worden van het blad? Dat doe je in een handomdraai.
- Lees ook: Kost een uitvaart echt 10.000 euro?
