Het aantal patiënten met een schimmelinfectie neemt snel toe en artsen roepen op tot snelle actie. In een recente publicatie in Nature waarschuwen tientallen onderzoekers dat de situatie uit de hand dreigt te lopen, mede door toenemende resistentie tegen medicijnen. Infecties zijn daardoor steeds moeilijker te behandelen en kunnen levensbedreigend worden, vooral voor ouderen en mensen met een verminderde weerstand.
Volgens deskundigen is de ontwikkeling zorgwekkend. Om die reden doen de vijftig onderzoekers in een publicatie in het toonaangevende tijdschrift Nature Medicine een oproep aan Wereldgezondheidsorganisatie WHO. Die moet tot een wereldwijde aanpak van resistente schimmels komen. “Anders gaan we meer en meer in de problemen komen”, zegt arts-microbioloog Paul Verweij van het Radboudumc in Nijmegen, die het initiatief heeft genomen voor de oproep, tegen AD. Waar schimmelinfecties vroeger vaak goed te behandelen waren, werken medicijnen steeds minder goed. Opvallend is dat de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) wel plannen heeft om antimicrobiële resistentie aan te pakken, maar die zich nu vooral richten op bacteriën en nog niet specifiek op schimmels.
Besmettelijke en gevaarlijke schimmels nemen toe
Steeds meer mensen krijgen te maken met schimmels zoals ringworm, een zeer besmettelijke huidschimmel. Deze veroorzaakt ronde, jeukende en rood schilferende plekken met vaak een lichtere plek in het midden. Tegelijkertijd zijn er schimmels die veel ernstiger verlopen. Zo is Candida auris een beruchte ziekenhuis-schimmel die infecties in de bloedbaan kan veroorzaken en in ongeveer één op de drie gevallen dodelijk is. De verspreiding gaat snel: “In Griekenland heeft al 90 procent van de ziekenhuispatiënten de schimmel bij zich, de schimmel is enorm in opmars.” Ook de schimmel Aspergillus fumigatus baart zorgen. Deze wordt ingeademd en kan vooral bij kwetsbare mensen ernstige longschade veroorzaken.
Lees ook: 4 vragen over schimmelinfectie Candidozyma auris
Sterke toename, ook in Nederland
De stijging is niet alleen internationaal zichtbaar. Ook in Nederland is er een sterke toename van patiënten. Wat precies de oorzaak is van die groei, is nog niet duidelijk. Wel wijzen experts op meerdere factoren, zoals vergrijzing, meer mensen met een verminderde weerstand en toenemende resistentie door gebruik van schimmelbestrijdingsmiddelen.
Concreet vijfstappenplan
Onderzoekers pleiten voor snelle actie. Ze willen dat schimmelinfecties hoger op de internationale agenda komen en dat er meer wordt geïnvesteerd in diagnostiek. “Wat nodig is, is meer laboratoriumcapaciteit om schimmelinfecties goed vast te stellen en ongevoeligheid voor geneesmiddelen te meten”, stelt Verweij. In de publicatie presenteren de onderzoekers ook een concreet vijfstappenplan. Daarin staat centraal dat beter in kaart moet worden gebracht waar resistentie precies ontstaat, bijvoorbeeld in de landbouw of productieketens. Door die risicoplekken gericht aan te pakken – zoals afvalstromen waarin schimmels zich ontwikkelen – kan verdere verspreiding mogelijk worden afgeremd. Ook pleiten de onderzoekers voor een betere afstemming tussen landbouw en gezondheidszorg, omdat het gebruik van schimmelbestrijdingsmiddelen invloed heeft op de effectiviteit van medicijnen.
Daarnaast zou wereldwijd beter moeten worden bijgehouden waar schimmels opduiken en is meer aandacht nodig voor hygiëne in ziekenhuizen, waar infecties zich relatief makkelijk kunnen verspreiden. Ook pleiten artsen voor beter inzicht in het gebruik van medicijnen tegen schimmels en in het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen, omdat die mogelijk bijdragen aan het ontstaan van resistentie.
