De Aziatische hoornaar heeft een nieuwe naam: geelpoothoornaar. En hij rukt op in Nederland. Hoe herken je hem, hoe gevaarlijk is hij en wat moet je doen bij een steek?
De geelpoothoornaar (Vespa velutina, fluweelachtige wesp) is een invasieve wespensoort die oorspronkelijk uit Zuidoost-Azië komt. Sinds 2017 komt hij ook in Nederland voor en rukt hij snel op. Het insect staat bekend als een probleemsoort, vooral omdat hij jaagt op andere insecten zoals honingbijen, hommels en zweefvliegen. Dat maakt hem schadelijk voor de biodiversiteit.
Waarom heet de Aziatische hoornaar nu geelpoothoornaar?
De oude naam ‘Aziatische hoornaar’ zorgde voor verwarring, omdat er in Azië meerdere hoornaarsoorten leven. Sommige daarvan, zoals de Aziatische reuzenhoornaar (Vespa mandarinaria, mandarijnkleurig), komen helemaal niet in Europa voor. Daarom is gekozen voor de naam geelpoothoornaar, die beter aansluit bij het uiterlijk en duidelijker is. Geelvoethoornaar zou eigenlijk correcter zijn, omdat niet de gehele poot geel is, maar het is niet voor iedereen duidelijk waar de ‘voet’ van een wesp zit. Een derde reden is dat geelpoothoornaar aansluit bij het Engelse yellow legged hornet en het Franse frelon à pattes jaunes (hoornaar met gele pootjes, uit beide talen vertaald).
Geelpoothoornaar herkennen
Je herkent de geelpoothoornaar aan een donker lichaam met opvallend gele poten. De kop is oranjegeel en hij is, met een lengte van 2,5 tot 3 cm., iets kleiner dan de Europese hoornaar. Die laatste is groter en heeft meer roodbruine tinten. Geelpoothoornaars hebben een donkerbruin tot zwart lijf met smalle gele banden op het achterlijf. Hun poten zijn bruin met gele uiteinden. Het meest kenmerkend is de donkere kop met een oranje-geel gezicht.
Is de geelpoothoornaar gevaarlijk voor mensen?
Voor mensen is de geelpoothoornaar niet gevaarlijker dan een gewone wesp. Hij valt meestal niet aan zonder reden, maar kan steken als hij zich bedreigd voelt. Alleen bij een allergie kan een steek gevaarlijk zijn. Kom je in de buurt van een nest, dan kan hij wel agressief reageren.
Wat moet je doen bij een allergische reactie na een steek?
Ben je allergisch voor wespen- of bijensteken, dan kan een steek van een geelpoothoornaar gevaarlijk zijn. Let op klachten zoals benauwdheid, duizeligheid, zwelling van gezicht of keel en hartkloppingen. Krijg je deze symptomen, bel dan direct 112. Heb je een adrenalinepen (EpiPen), gebruik die dan meteen volgens de instructies. Blijf daarna altijd medische hulp zoeken, ook als de klachten lijken af te nemen.
Waarom is de geelpoothoornaar een probleem?
De geelpoothoornaar vormt vooral een risico voor de natuur. Hij eet grote aantallen bestuivende insecten, waardoor de bestuiving van planten en de fruitteelt onder druk komt te staan. Daarnaast vermenigvuldigt hij zich snel: een nest kan meerdere nieuwe nesten per jaar opleveren, waardoor de populatie zich razendsnel uitbreidt. Daarom staat hij op de Europese lijst van invasieve exoten.
Bestrijding geelpoothoornaar is veranderd
Om verdere verspreiding te voorkomen gaf de provincie de afgelopen jaren opdracht om alle nesten actief op te sporen en te verwijderen. In 2025 ging het om 10.101 nesten. Die aanpak is veranderd, omdat uitroeien niet meer haalbaar is. Er zijn inmiddels zoveel geelpoothoornaars dat volledige bestrijding niet meer lukt. Alleen voor nesten in of binnen 200 meter van een Natura 2000-gebied en drukbezochte plekken zoals speeltuinen, schoolpleinen en campings komt de provincie nog in actie.
Kenmerken van een nest
Aziatische hoornaars bouwen grote, papierachtige nesten, vaak hoog in bomen, maar soms ook in struiken, heggen of aan gebouwen. De nesten hebben een grijs-beige kleur en kunnen wel 60-90 cm groot worden. Ze hebben een ronde vorm met een kleine ingang aan de onderkant. Vooral in de late zomer en het najaar zijn de nesten op hun grootst. Dan kan er veel activiteit rond het nest zijn, met in- en uitvliegende hoornaars.
Wat kun je doen als je een geelpoothoornaar ziet?
Zie je een geelpoothoornaar of een nest, blijf dan op afstand en verstoor het niet. Maak eventueel een foto en meld de waarneming via platforms zoals Waarneming.nl. Probeer een nest nooit zelf te verwijderen, dat kan gevaarlijk zijn.
Lees ook: Pas op voor deze beestjes in je voorraadpotten
