Op het cruiseschip de Hondius dat op de Atlantische Oceaan vaart, zijn onlangs drie mensen overleden door een besmetting met het hantavirus. Ook zijn er meerdere mensen besmet geraakt. Wat is dit voor een virus, hoe raak je besmet en moet je je zorgen maken?
1. Wat is het hantavirus?
Het hantavirus (officieel: orthohantavirus) is een virus dat wordt verspreid door knaagdieren, zoals ratten en muizen. Mensen kunnen ziek worden wanneer ze in contact komen met virusdeeltjes uit urine, uitwerpselen of speeksel van besmette dieren.
Er bestaan verschillende soorten (ortho)hantavirussen, zoals het puumalavirus en het andesvirus. Sommige veroorzaken vooral nierproblemen, terwijl andere een ernstige leverontsteking kunnen geven. Volgens het RIVM komt in ons land vooral het puumalavirus voor, dat wordt verspreid door rosse woelmuizen.
2. Hoe raak je besmet met het hantavirus?
Knaagdieren verspreiden (ortho)hantavirussen. Deze worden zelf niet ziek van deze virussen, maar kunnen wel andere knaagdieren en mensen besmetten. Ook knaagdieren die er gezond uitzien, kunnen het virus bij zich dragen.
De virussen zitten in poep, plas en speeksel van besmette knaagdieren. Hierin kunnen de virussen nog twee weken overleven. Ook wanneer de poep, plas of het speeksel al is opgedroogd. Je kunt dan besmet raken door het inademen van kleine virusdeeltjes (aerosolen) die in de lucht terechtkomen. Dat kan bijvoorbeeld gebeuren tijdens het schoonmaken van ruimtes waar besmette knaagdieren hebben gezeten, zoals schuren, garages of opslagplaatsen.
Ook direct contact met besmette dieren of hun uitwerpselen kan een risico vormen. Besmetting van mens op mens komt volgens het RIVM bijna niet voor. Er zijn alleen aanwijzingen hiervoor bij het andesvirus: daar zijn wereldwijd slechts een paar voorbeelden van. Het andesvirus blijkt ook aan boord van het cruiseschip de Hondius rond te gaan.
3. Welke klachten veroorzaakt het virus?
In Nederland komt infectie door het puumalavirus het meest voor. Meestal worden mensen niet ziek van dit virus: slechts één op de tien besmette mensen krijgt klachten. Als je wel ziek wordt, zijn de klachten meestal mild, zoals spierpijn, hoofdpijn en koorts.
Soms worden mensen erger ziek. Dan kunnen de nieren of lever licht ontstoken raken. Je kunt dan last krijgen van:
- hoge koorts
- overgeven
- pijn in de buik en zij
- niet goed kunnen zien
4. Hoe gevaarlijk is het hantavirus?
Dat verschilt per variant van het virus. De meeste besmettingen verlopen mild, maar sommige kunnen ernstig of zelfs levensbedreigend zijn. Meestal worden mensen met (ortho)hantavirusinfecties vanzelf weer helemaal beter. Soms kan dit wel een paar weken duren.
Als de nieren niet meer goed werken, is opname in het ziekenhuis nodig. Daarom is het belangrijk om bij ernstige symptomen snel medische hulp te zoeken.
5. Moet je je zorgen maken?
Experts benadrukken dat de kans op besmetting voor de meeste mensen klein is. Het virus verspreidt zich niet makkelijk tussen mensen, en uitbraken blijven meestal beperkt.
Wel is het verstandig om voorzichtig te zijn op plekken waar knaagdieren voorkomen. Het RIVM adviseert bijvoorbeeld om ruimtes goed te ventileren voordat ze worden schoongemaakt en handschoenen te dragen bij het opruimen van uitwerpselen.
