Krijg je na een kaasplankje, een glas rode wijn of een portie chocolademousse hartkloppingen of hoofdpijn, dan zou je weleens last kunnen hebben van histamine-intolerantie. Wat is dat precies, en kun je er iets tegen doen?
Heb je nét genoten van een stukje brie en een glas wijn, begint ineens je hoofd te bonzen, krijg je iets wat wel een opvlieger lijkt en moet je plotseling onbedwingbaar nodig naar de wc. Dat zou heel goed een reactie op histamine kunnen zijn, een stof die het lichaam zelf aanmaakt. Deze speelt onder meer een rol bij je afweer en de aanmaak van maagzuur, maar zit ook in sommige voedingsmiddelen. Bij de meeste mensen wordt de stof moeiteloos afgebroken. Twee enzymen zijn hiervoor verantwoordelijk, namelijk diamine-oxidase (DAO) en histaminemethyltransferase (HMT). Als de afbraak verstoord is, kan de histamine opstapelen.
Er kunnen verschillende redenen zijn voor een verstoorde afbraak, zoals erfelijkheid, medicijngebruik of een beschadigde darmwand. Het gevolg is een reeks vage, maar vervelende klachten.
Heb ik het of heb ik het niet?
Een groot misverstand is dat histamine-intolerantie een modeziekte is, of iets wat tussen de oren zit. De klachten zijn reëel en ontstaan door processen in het lichaam. Er bestaat helaas geen eenvoudige test voor. Soms wordt het DAO-gehalte in het bloed gemeten, maar die waarde zegt niet alles.
De meest gebruikte methode is een eliminatiedieet. Daarbij vermijd je tijdelijk voeding die rijk is aan histamine. Als de klachten verminderen, voeg je stap voor stap voedingsmiddelen toe. Zo ontdek je waar je gevoelig voor bent. Een gespecialiseerd diëtist kan je hierbij begeleiden.
Een test die in de alternatieve geneeskunde wordt toegepast, is bioresonantie. Daarbij wordt met plakkertjes op de huid gemeten voor welke voeding je gevoelig zou zijn. Bioresonantie is echter niet wetenschappelijk gevalideerd als test voor voedselallergieën of -intoleranties.
Wat wél kan
Ook met een histamine-intolerantie kun je nog best ergens gaan eten, zeker als je de juiste voorbereidingen treft. Diëtist Michelle Vrij, die is gespecialiseerd in voedselintoleranties: “Bel bijvoorbeeld op voorhand naar het restaurant en vraag of ze de sauzen zelf maken en of de groenten misschien ook apart geserveerd kunnen worden. Tip: vermijd buffetten en laat restjes liever staan.”
Niet alleen voeding vermijden is iets waar je op moet letten, ook wat je wél eet is belangrijk. Zo verlaagt vitamine C de afgifte van histamine en helpt het bij de afbraak ervan. Vitamine B6 ondersteunt de aanmaak van DAO. Bij sommige mensen werkt een supplement ter aanvulling op de voeding goed, maar overleg dit altijd eerst met een arts of diëtist. Een volwaardige voeding met voldoende groenten, fruit, gezonde vetten en eiwitten blijft de basis.
Proberen mag
Histamine-intolerantie verloopt zelden constant. Veel mensen merken dat hun klachten per periode verschillen. In stressvolle weken, bij slecht slapen of na ziekte kan de tolerantie lager liggen. In rustigere fases lukt het soms om kleine hoeveelheden voeding te eten die eerder klachten gaf. Dat kan verwarrend zijn, maar het is ook hoopgevend. Volgens diëtist Michelle Vrij helpt het om hier flexibel mee om te gaan. “Zie je eetpatroon niet als vaststaand. Door af en toe voorzichtig te testen, ontdek je wat er op dat moment wél lukt.” Bijvoorbeeld door een product te proberen op een dag dat je verder weinig prikkels hebt. Ook leefstijl speelt een rol. Voldoende slaap, regelmaat en beweging helpen het lichaam beter met histamine om te gaan. Zo wordt een histamine-intolerantie geen strenge regel, je moet gewoon goed kijken wat je lichaam aankan.
Klachten bij histamine-intolerantie
- hoofdpijn en/of migraine
- darmkrampen en diarree
- opvliegers en/of rood aanlopen
- loopneus en niezen
- jeuk
- rode en geïrriteerde ogen
Minder vaak voorkomende symptomen: hartkloppingen, astma-aanval.
Tips van de diëtist
- Noteer dagelijks wat je eet en drinkt en welke klachten je ervaart. Zo kun je verbanden leggen tussen voeding en symptomen.
- Schrap alleen voeding die echt klachten geeft. Mijd je te veel producten, dan kan dit zorgen voor tekorten en onnodige stress.
- Kook met verse ingrediënten en vries restjes meteen in. In voeding die lang wordt bewaard, stijgt het histaminegehalte.
- Check etiketten, vooral bij kant-en-klare producten. Ingrediënten zoals gistextract, sojasaus, E621 (mononatriumglutamaat) en bewaarmiddelen zijn bekende histaminevrijmakers of -triggers.
- Drink voldoende en eet vezelrijk, zo wordt histamine beter afgevoerd.
- Ga naar een gespecialiseerde diëtist, want een histamine-intolerantie is complex en vraagt om maatwerk.
Medicijnen en histamine
Sommige medicijnen zorgen dat histamine minder goed wordt afgebroken. Voorbeelden zijn pijnstillers zoals ibuprofen en diclofenac, antidepressiva zoals amitriptyline, antibiotica en maagzuurremmers zoals ranitidine of cimetidine. Overleg dit met je arts.
Waar kun je terecht?
Ga altijd eerst naar de huisarts, die kan andere oorzaken uitsluiten en je gericht doorverwijzen. Je vindt gespecialiseerde diëtisten via nvdietist.nl.
Michelle Vrij was diëtist in het Rode Kruis Ziekenhuis in Beverwijk en had een praktijk waar ze mensen met voedsel-overgevoeligheden hielp. Ze werkt nu bij het Vitamine Informatiebureau als expert voeding & ziekte.
Een andere versie van dit artikel verscheen eerder in Plus Gezond mei 2026. Abonnee worden van het blad? Dat doe je in een handomdraai.
