Een simpele knijptest kan verrassend veel vertellen over je gezondheid. Onderzoek laat zien dat mensen met een zwakkere handknijpkracht vaker kwetsbaar zijn en een groter risico hebben op ziekte en vroegtijdig overlijden. Hoe wordt handknijpkracht gemeten, wat zegt de uitslag eigenlijk en kun je er zelf iets aan doen?
De spierkracht in je handen zegt iets over je spierfunctie en geeft een indicatie van de hoeveelheid spiermassa in je lichaam. Ook zegt het iets over je algehele conditie. De kracht van je handen wordt gemeten met een handknijpkrachtmeter (handdynamometer). Dat kan in het ziekenhuis – meestal uitgevoerd door een diëtist – of bij een fysiotherapeut gemeten worden.
Als je een test laat doen met een handknijpkrachtmeter, dan kun je deze het beste vasthouden met je arm in een hoek van 90 graden. Vervolgens knijp je zo hard mogelijk in het apparaat. De meting wordt bij voorkeur (en als het mogelijk is) bij beide handen uitgevoerd. Per hand moet je meestal drie keer knijpen. Voor de uitslag van de meting wordt gekeken naar de hoogste knijpkracht.
Gezondheidsrisico’s van een zwakke grip
Uit meerdere internationale studies, waaronder een grote studie uit Canada en een studie van de Mayo Clinic, blijkt dat een zwakkere handknijpkracht samenhangt met:
- meer kwetsbaarheid;
- meer beperkingen in het dagelijks leven,
- een hogere kans op ziekte en vroegtijdige sterfte, vooral als gevolg van hart- en vaatziekten.
Vooral de uitkomsten van de Canadese studie zijn opvallend. Zo ontdekten de onderzoekers dat een lagere handknijpkracht sterk samenhing met een hoger risico op overlijden.
Voor elke vijf kilo minder handknijpkracht steeg het risico:
- 17 procent meer kans op overlijden door alle oorzaken.
- 17 procent meer kans op overlijden door hart- en vaatziekten.
- 9 procent meer kans op overlijden door niet-cardiovasculaire oorzaken.
Daarnaast bleek een lagere handknijpkracht ook samen te hangen met een hogere kans op specifiek een hartinfarct en een beroerte.
Knijpkracht als ’thermometer’ van je spiergezondheid
Een belangrijke kanttekening hierbij is: de studies bewijzen niet dat een lagere knijpkracht iemand ziek maakt. Het is vooral een belangrijk signaal van de algemene lichamelijke conditie. Als spieren, zenuwen, voedingstoestand en gezondheid achteruitgaan, zie je dat vaak terug in de handknijpkracht. Daarom wordt dit signaal soms gezien als een soort ’thermometer’ van je spiergezondheid.
Ik heb een zwakke knijpkracht: en nu?
Heb je een zwakkere handknijpkracht, dan wil je daar misschien iets aan doen. Je kunt je knijpkracht trainen door oefeningen te doen met krachttraining, weerstandstraining en functionele oefeningen, zoals tillen, trekken en dragen. Maar wat goed is om te weten: het is niet omdat een zwakke handknijpkracht het risico op hartziekte verhoogt, dat krachttraining om de knijpkracht te vergroten dit risico kan omkeren.
Wel blijft het goed om dagelijks te bewegen volgens de beweegrichtlijnen van de Gezondheidsraad om je spiermassa en spierkracht te behouden, en zo het risico op (chronische) ziekten te verkleinen.
Download hier de gratis gids met de 11 meest gestelde vragen aan Dr. Rutger
