Dat sporten goed is voor je humeur, weten we al langer. Maar steeds meer onderzoek suggereert dat vooral beweging in de ochtend extra voordelen kan hebben voor je mentale gezondheid. Hoe zit dat?
Een wandeling maken, een rondje fietsen of naar de sportschool gaan: we weten allemaal dat bewegen goed is voor lichaam en geest. Een grote analyse van meerdere onderzoeken, gepubliceerd in JAMA Psychiatry, concludeerde dat mensen die regelmatig bewegen minder kans hebben om een depressie te ontwikkelen. Nieuw onderzoek lijkt aan te tonen dat het ook uitmaakt op welk tijdstip je beweegt. Mensen die vooral in de ochtend bewegen, lijken namelijk minder kans te hebben op een depressie dan mensen die hun beweging overwegend later op de dag plannen.
Groot onderzoek
De bevindingen komen uit een studie onder leiding van onderzoeker Gali Albalak (LUMC), gebaseerd op gegevens van de Britse UK Biobank. Voor het onderzoek werden de gegevens van ruim 100.000 volwassenen uit de UK Biobank geanalyseerd. Dat is een non-profitorganisatie die een database bijhoudt waar een half miljoen Britten tussen de 40 en 69 jaar vrijwillig hun geanonimiseerde gegevens over hun gezondheid mee delen voor onderzoeksdoeleinden. Voor dit onderzoek werden bijna 90.000 volwassenen gevolgd die een bewegingsmeter droegen waarmee hun dagelijkse activiteit nauwkeurig werd geregistreerd.
Lees ook: Telt het huishouden doen als beweging?
Risico op depressie lager bij beweegpiek in de ochtend
De onderzoekers keken niet alleen naar hoeveel mensen bewogen, maar ook naar wanneer zij dat deden. Vervolgens werd onderzocht of er een verband bestond tussen het tijdstip van bewegen en het ontstaan van depressieve klachten. De resultaten waren opvallend. Deelnemers die hun grootste hoeveelheid beweging in de ochtend hadden, bleken minder vaak een depressie te ontwikkelen dan mensen die vooral rond het middaguur actief waren. Bij deelnemers met een beweegpiek in de vroege ochtend lag het risico op een depressie ongeveer 20 procent lager. Voor mensen die vooral in de late ochtend actief waren, was dat zelfs 21 procent lager. Nachtelijke activiteit werd juist in verband gebracht met een hoger risico op depressieve klachten.
Niet alleen ochtendmensen
Het verband was niet alleen zichtbaar niet alleen bij uitgesproken ochtendmensen. Ook bij avondmensen hing meer beweging in de ochtend samen met een lager risico op depressie. Daarnaast werden vergelijkbare resultaten gevonden bij mannen en vrouwen en bij zowel actieve als minder actieve deelnemers. Daarmee lijkt het effect niet beperkt tot één specifieke groep. De onderzoekers denken dat het tijdstip van bewegen in de toekomst mogelijk een rol kan spelen bij de preventie en behandeling van depressie. Ze benadrukken wel dat daarvoor eerst vervolgonderzoek nodig is. De huidige studie laat alleen een verband zien en bewijst niet dat ochtendbeweging depressies kan voorkomen of behandelen.
Biologische klok
De onderzoekers hebben niet onderzocht waarom ochtendbeweging gunstig lijkt. Ze vermoeden wel dat de biologische klok daarbij een rol speelt, maar vervolgonderzoek moet dat nog bevestigen. Die regelt onder meer wanneer we slaperig worden, wanneer we energie hebben en hoe verschillende hormonen gedurende de dag worden aangemaakt. Bij veel mensen wordt deze interne klok minder stabiel naarmate ze ouder worden. Dat kan leiden tot slaapproblemen, vermoeidheid overdag en stemmingsklachten. Net als daglicht helpt lichamelijke activiteit om de biologische klok goed af te stemmen. Wie in de ochtend beweegt, geeft het lichaam een duidelijk signaal dat de dag begonnen is. Dat kan mogelijk bijdragen aan een stabieler dag- en nachtritme.
Ook slaap speelt waarschijnlijk een rol
Een goed slaapritme is nauw verbonden met mentale gezondheid. Mensen die slecht slapen, hebben meer kans op depressieve klachten. Andersom kunnen depressies ook leiden tot slaapproblemen. Onderzoekers denken dat ochtendbeweging indirect kan bijdragen aan een betere nachtrust. Buiten bewegen zorgt bovendien voor blootstelling aan daglicht, wat eveneens helpt om de biologische klok in balans te houden. Dat betekent dus niet dat een ochtendwandeling een wondermiddel is tegen depressie. Wel lijkt het een relatief eenvoudige gewoonte die mogelijk meerdere gezondheidsvoordelen tegelijk oplevert.
Lees ook: Dit is waarom voldoende diepe slaap zo belangrijk is
