De regels die bepalen wanneer je voor de AOW alleenstaand of samenwonend bent, blijven voorlopig zoals ze zijn. Het kabinet vindt vereenvoudiging te duur. MAX Ombudsman Rogier de Haan, die al zes jaar aandacht vraagt voor de problemen, wil dat het plan alsnog wordt doorgezet.
Voor de hoogte van je AOW maakt het veel uit of je alleen woont of samenwoont. Maar wanneer woon je volgens de AOW precies samen? Dat blijkt in de praktijk ingewikkeld. Er bestaan maar liefst 21 verschillende leefvormen en huishoudsituaties waarmee rekening moet worden gehouden. MAX Ombudsman Rogier de Haan kaart de problemen daarmee al jaren aan, en de Sociale Verzekeringsbank (SVB) die verantwoordelijk is voor de uitvoering van de AOW schrijft dit al jaren in hun Knelpuntenbrief.
Verschil van honderden euro’s per maand
MAX Meldpunt liet bijvoorbeeld gevallen zien van mensen die een lagere AOW kregen terwijl hun partner feitelijk honderden of zelfs duizenden kilometers verderop woonde. Ook mantelzorg en samenwonen kunnen tot onverwachte gevolgen voor de AOW leiden. Dat verschil kan oplopen tot bijna 500 euro per maand.
SVB wil eenvoudiger regels
Ook de Sociale Verzekeringsbank, die de AOW uitvoert, wil van de ingewikkelde en soms rare regels af. Nu moet de SVB voor de beoordeling van de leefsituatie vaak onderzoeken hoe mensen daadwerkelijk samenleven. Een mogelijke oplossing is een zogenoemd objectief partnerbegrip. Daarbij wordt niet meer uitgebreid naar de feitelijke leefsituatie gekeken, maar naar objectieve kenmerken. Bijvoorbeeld of mensen getrouwd of geregistreerd partner zijn of andere formele banden hebben. De SVB noemt de huidige regels complex en op langere termijn onhoudbaar. Bovendien zouden er door vereenvoudiging van de AOW-regels meer woningen beschikbaar kunnen komen.
Kamer wilde oplossing voor Prinsjesdag
Ook politiek leek er beweging in te komen. De Tweede Kamer nam op 19 maart 2026 een motie van CDA en D66 aan. Daarin werd het kabinet gevraagd snel aan de slag te gaan met het terugbrengen van het aantal AOW-leefvormen en voor Prinsjesdag met een voorstel te komen. Toch wordt het voorlopig niet ingevoerd. Volgens het kabinet zouden de nieuwe regels leiden tot hogere AOW-uitgaven en is daarvoor geen dekking gevonden.
MAX Ombudsman: ‘Leg plan niet in een la’
MAX Ombudsman Rogier de Haan is teleurgesteld. Vooral situaties waarin voormalige partners niet meer samenleven, maar nog wel naar elkaar omkijken en daardoor toch een lagere AOW kunnen krijgen, vindt hij moeilijk uit te leggen. De Haan wil daarom dat het uitgewerkte voorstel niet in een la verdwijnt. Volgens hem is de oplossing nu bijna binnen bereik. Ook de SVB hoopt dat de vereenvoudiging er uiteindelijk komt. De uitvoerder werkt samen met het ministerie verder aan conceptwetgeving voor het nieuwe partnerbegrip.
