Steeds vaker burenruzies

Buren raken steeds vaker met elkaar in conflict over privacy en het gebruik van camera’s. In de eerste helft van dit jaar ontving rechtsbijstandverzekeraar DAS twaalf procent meer meldingen van burengeschillen dan een jaar eerder. Het aantal conflicten over privacy nam met 29 procent toe.

Bij burenruzies gaat het vooral over bomen, struiken, verbouwingen en erfgrenzen. De laatste tijd komen intimidatie en privacyschending steeds vaker voor bij conflicten tussen buren. Het gaat dan bijvoorbeeld over camera’s die overal op gericht staan, of buren die elkaar filmen als ze boos zijn. Dat zorgt voor wantrouwen en escalatie.

Rechtsbijstandverzekeraar DAS ziet een bredere maatschappelijke ontwikkeling achter de toename van conflicten. Burenruzies ontstaan doordat tolerantiegrenzen verschuiven. Door digitalisering en minder persoonlijk contact komen mensen ook in de eigen buurt op meer afstand van elkaar te staan. Onbekend maakt onbemind en dan wordt het makkelijker een juridische strijd aan te gaan.

Vaak is een stap naar de rechter geen goede oplossing. Een rechter kan een juridisch oordeel geven, maar dat lost de onderliggende ruzie vaak niet op. Na afloop van een conflict blijven partijen gewoon buren en moeten ze met elkaar verder, wat de uitspraak van de rechter ook is. DAS ziet dan ook dat bij burenruzies mediation vaak beter werkt om een duurzame oplossing te bereiken.

Erfafscheiding

Veel burenruzies ontstaan als een van de twee buren een schutting of een heg wil plaatsen op de erfafscheiding. Zulke conflicten zijn grotendeels te voorkomen door vooraf goede afspraken te maken én door de regels te respecteren. Een hele belangrijke regel is dat een schutting, muur of heg die precies op de erfgrens staat, gezamenlijk eigendom is. De juridische term hiervoor is mandelig. Het betekent dat beide buren verantwoordelijk zijn voor het plaatsen, het onderhoud en natuurlijk de kosten. Het betekent ook dat beide buren vooraf met elkaar moeten overleggen wat ze precies willen en hoe ze het gaan uitvoeren.

Als het niet lukt om met de buren tot overeenstemming te komen, is het alternatief zelf een erfafscheiding op eigen grond te zetten. Deze erfafscheiding is dan volledig eigendom van jezelf en je betaalt de plaatsing en het onderhoud zelf. Er is geen toestemming nodig van de buren, maar het is wel verstandig de buren vooraf in te lichten. Voor de erfafscheiding gelden regels, zoals de maximale hoogte. Vaak is dat twee meter, maar dat kan per gemeente verschillen.

Als een bestaande erfafscheiding op de grond van de buren staat, dan is dat hun eigendom. Het is niet toegestaan om tegen die erfafscheiding aan te bouwen. Ook iets ophangen aan hun muur of schutting is niet toegestaan, tenzij de buren hiervoor toestemming geven. Als de buren niet meewerken, kan je zelf een nieuwe, tweede erfafscheiding op eigen grond plaatsen.

Struiken

Het is ook mogelijk om een heg te plaatsen tegen een bestaande erfafscheiding van de buren. Ook hiervoor gelden regels. Struiken moeten volgens de wet minimaal een halve meter van de erfgrens af staan. Bomen zelfs twee meter. die afstand kan verschillen per gemeente. Als de struiken en bomen op voldoende afstand zijn geplant, dan mogen ze in principe hoger groeien dan de schutting. Hier is wel een bovengrens: hoge struiken en bomen mogen geen onrechtmatige hinder veroorzaken bij de buren. Denk aan het wegnemen van veel zonlicht of veel bladval in de herfst. Wat precies onrechtmatige hinder is, hangt af van de situatie.

Uitbouw

Behalve erfafscheidingen leiden ook uitbouwen regelmatig tot burenruzies. Een uitbouw zorgt voor de bewoner voor een grotere woning en meer wooncomfort. Aan de andere kant kunnen de buren minder licht, minder uitzicht en minder woonplezier krijgen. Het is daarom belangrijk goed op de hoogte te zijn van de regels.

Aan de achterkant van de woning kan vaak zonder vergunning een uitbouw worden gebouwd als deze niet hoger dan vijf meter is. Als er geen vergunning nodig is, kunnen de buren geen bezwaar maken bij de gemeente. Er is immers geen besluit genomen. Wel moet de verbouwer rekening houden met de wettelijke regels. Zo mag de verbouwer niet over de erfgrens bouwen. Ook mag de uitbouw geen onrechtmatige hinder veroorzaken, denk aan een flinke afname van zonlicht. Enige afname van zonlicht levert in de regel geen onrechtmatige hinder op. Wie vervelende gevolgen van een uitbouw vreest, kan het beste in gesprek gaan met de verbouwer. Lukt het niet om er samen uit te komen, win dan juridisch advies in.

Als het erop lijkt dat de uitbouw niet aan de regels voldoet, vraag dan de gemeente om de uitbouw te onderzoeken. Voldoet de uitbouw inderdaad niet aan de regels, dan kan de gemeente ingrijpen. Mocht de gemeente niet reageren op de melding, dan is het mogelijk een officieel handhavingsverzoek in te dienen. Blijft een reactie dan nog steeds uit, dan is het mogelijk naar de rechter te stappen. In praktijk, is de ervaring van DAS, zal de rechter een illegale uitbouw niet snel laten verwijderen. De rechter weegt de belangen tegen elkaar af en kijkt naar de ernst van de overtreding, de gevolgen en het moment waarop bezwaar is gemaakt.