Woon je in een verpleeghuis en betaal je de hoge eigen bijdrage? Dan rekent het CAK in 2026 normaal gesproken met je inkomen en vermogen uit 2024. Is je financiële situatie inmiddels flink veranderd, dan kun je soms vragen om de eigen bijdrage aan te passen. Dat kan honderden tot duizenden euro’s per maand schelen.
De hoge eigen bijdrage voor langdurige zorg kan in 2026 oplopen tot €3.061 per maand. Voor de berekening kijkt het CAK normaal gesproken twee jaar terug. Voor je eigen bijdrage in 2026 gebruikt het CAK dus je financiële gegevens uit 2024. Dat is handig, omdat de Belastingdienst die gegevens al definitief heeft vastgesteld.
11.000 aanvragen per jaar
Maar in twee jaar kan er veel veranderen. Misschien is je inkomen sterk gedaald of heb je veel minder vermogen. In dat geval kun je onder voorwaarden een aanpassing van de eigen bijdrage aanvragen. Dat gebeurt regelmatig. In 2025 ontving het CAK ongeveer 11.000 aanvragen om de eigen bijdrage aan te passen. Van die aanvragen werd 70 procent toegekend, laat het CAK aan Plusonline.nl weten.
Huis verkocht: €350.000 op de bank
Neem een alleenstaande vrouw van 75 jaar die in 2026 in een verpleeghuis gaat wonen. Haar woning is eind 2023 verkocht. Op de peildatum van 1 januari 2024 heeft ze daardoor €350.000 spaargeld. Daarnaast ontvangt ze AOW en aanvullend pensioen, bij elkaar zo’n €40.000 bruto per jaar.
Voor de berekening van de eigen bijdrage kijkt het CAK naar het verzamelinkomen dat door de Belastingdienst is vastgesteld. Daar kan ook inkomen uit box 2 en box 3 zitten.
In ons rekenvoorbeeld komt het verzamelinkomen over 2024 uit op ongeveer €44.219. Dat bestaat uit €40.000 box 1-inkomen en ongeveer €4.219 (forfaitair) inkomen uit box 3.
Daarover betaalt ze in 2024 zo’n €4.200 aan inkomstenbelasting.
Volgens de rekenhulp van het CAK is de eigen bijdrage in 2026 €3.061 per maand.
Van €350.000 naar €30.000
In 2024 en 2025 verandert de financiële situatie van deze vrouw: na verre reizen, een dure auto en wat schenkingen aan kinderen en kleinkinderen daalt het vermogen: op 1 januari 2026 heeft ze nog €30.000 spaargeld. Het inkomen uit AOW en aanvullend pensioen is ondertussen iets gestegen naar zo’n €42.000 bruto per jaar. Volgens de rekenhulp van het CAK, zou de eigen bijdrage met een vermogen van 30.000 nu geen €3.061 per maand zijn, maar:
ongeveer €2.100 per maand.
Een aanpassing zou dan per jaar een verschil van duizenden euro’s kunnen betekenen.
Je krijgt de verlaging niet automatisch
Een sterke daling van het vermogen betekent niet dat het CAK automatisch de eigen bijdrage verlaagt. Je moet zelf een aanpassing aanvragen en daarvoor gelden strikte voorwaarden. Het CAK kijkt onder meer of je na betaling van de eigen bijdrage genoeg overhoudt voor de zorgverzekering en zak- en kleedgeld overhoudt. Voor een alleenstaande geldt van juli tot en met december 2026 een bedrag van €449,44 per maand aan zak- en kleedgeld. Als duidelijk is dat iemand niet genoeg overhoudt voor zak- en kleedgeld, kun je een verlaging aanvragen. In het rekenvoorbeeld hierboven is dat het geval.
Let op: een aangepaste bijdrage is eerst voorlopig. Zodra de Belastingdienst de definitieve inkomens- en vermogensgegevens over 2026 heeft vastgesteld, maakt het CAK de berekening definitief. Als je te veel of juist te weinig hebt betaald, wordt dat achteraf alsnog verrekend.
Partner blijft thuis? Lagere eigen bijdrage en andere regels
Niet iedereen die langdurig in een verpleeghuis woont, betaalt uiteindelijk de hoge eigen bijdrage. Als je een partner hebt die thuis blijft wonen, betaal je in veel gevallen de lage eigen bijdrage van maximaal €1.115,80 per maand. Ook die lage eigen bijdrage kan worden aangepast als je financiële situatie veel slechter is dan twee jaar geleden.
Voor de lage eigen bijdrage geldt een heel andere toets. Je bijdrageplichtige inkomen moet minstens €3.293,60 lager zijn dan het inkomen waarop de oorspronkelijke bijdrage is gebaseerd.
Stel dat een echtpaar in 2024 een gezamenlijk bijdrageplichtig inkomen had van €70.000. Er is geen vermogen dat voor de extra vermogensbijtelling meetelt. De lage eigen bijdrage is 10 procent van het bijdrageplichtige inkomen, gedeeld door twaalf.
€70.000 x 10 procent = €7.000
€7.000 gedeeld door 12 = €583 per maand
In 2026 stopt de thuiswonende partner met werken en gaat met pensioen. Het pensioen valt tegen, waardoor het gezamenlijke bijdrageplichtige inkomen daalt naar €45.000.
De daling van het bijdrageplichtige inkomen is €25.000 en ligt daarmee ruim boven de vereiste €3.293,60.
Dan wordt de berekening:
€45.000 x 10 procent = €4.500
€4.500 gedeeld door 12 = €375 per maand
De eigen bijdrage daalt in dit voorbeeld van €583 naar €375 per maand.
Dat is €208 per maand minder: bijna €2.500 per jaar.
Pas op met een hogere AOW
Woont je partner in een verpleeghuis, dan kun je bij de SVB onder bepaalde voorwaarden kiezen voor AOW voor ongehuwden. Dat levert een hogere AOW-uitkering op. Maar als je voor de AOW als ongehuwd wordt beschouwd, kan dat gevolgen hebben voor de manier waarop het CAK naar je partnersituatie kijkt. Daardoor kan uiteindelijk de hoge in plaats van de lage eigen bijdrage gaan gelden. Onderaan de streep kan een hogere AOW, toch nadelig uitpakken. Informeer ook bij de Sociale Verzekeringsbank naar de gevolgen en laat goed uitrekenen wat beide keuzes betekenen voordat je voor een hogere AOW kiest.
