Wie in een verpleeghuis gaat wonen, krijgt te maken met de eigen bijdrage voor de Wet langdurige zorg (Wlz). Hoeveel je betaalt, hangt onder meer af van je inkomen, vermogen en gezinssituatie. Heb je een partner die thuis blijft wonen, dan gelden bovendien andere regels. Dit zijn de belangrijkste vragen en antwoorden voor 2026.
1. Hoe hoog is de eigen bijdrage?
Er zijn twee bedragen: de lage en de hoge eigen bijdrage. De eerste vier maanden na opname in een verpleeghuis betaal je in principe de lage eigen bijdrage. Daarna betaal je meestal de hoge eigen bijdrage. In 2026 bedraagt de lage eigen bijdrage minimaal €212,60 en maximaal €1.115,80 per maand. De hoge eigen bijdrage kan oplopen tot €3.061,80 per maand. Het CAK berekent hoeveel je precies betaalt.
2. Wanneer betaal je de lage eigen bijdrage?
De eerste vier maanden na opname betaal je normaal gesproken de lage eigen bijdrage. Ook daarna kun je de lage bijdrage blijven betalen. Dat is bijvoorbeeld het geval als je getrouwd bent of een geregistreerd partnerschap hebt en je partner thuis blijft wonen. Kies je bij de SVB voor de hogere AOW voor ongehuwden, dan verandert dat. Voor het CAK heb je dan geen partner meer en ga je na vier maanden meestal de hoge eigen bijdrage betalen. Ook als je financieel zorgt voor een kind jonger dan 27 jaar kun je onder voorwaarden de lage eigen bijdrage blijven betalen.
3. Hoe berekent het CAK de lage eigen bijdrage?
Voor de eigen bijdrage in 2026 kijkt het CAK in principe naar je inkomen en vermogen in 2024. Heb je een partner die voor het CAK meetelt, dan worden jullie inkomen en vermogen bij elkaar opgeteld. Het CAK berekent eerst het zogenoemde bijdrageplichtige inkomen. Van dat bedrag betaal je bij de lage eigen bijdrage 10 procent per jaar, gedeeld door twaalf maanden. Daarbij gelden wel het minimum en maximum van de lage eigen bijdrage.
4. Telt spaargeld mee?
Ja. Niet alleen spaargeld, maar ook beleggingen en bijvoorbeeld een tweede woning kunnen meetellen. Voor de eigen bijdrage in 2026 geldt een toetsbedrag van €36.952 voor een alleenstaande en €73.904 voor iemand met een partner. Van het vermogen boven die grens telt 4 procent extra mee als inkomen bij de berekening van de eigen bijdrage. Let op: dit toetsbedrag is een speciale grens voor de eigen bijdrage. Het is niet hetzelfde als het heffingsvrije vermogen in box 3.
5. Betekent €10.000 extra spaargeld ook €400 extra eigen bijdrage?
Nee. Dat is een belangrijk verschil. Stel dat een echtpaar €100.000 vermogen heeft. Het toetsbedrag is €73.904. Er blijft dan €26.096 over. Daarvan telt 4 procent mee als extra bijdrageplichtig inkomen. Dat is €1.043,84. Bij de lage eigen bijdrage wordt vervolgens 10 procent van het totale bijdrageplichtige inkomen berekend. Alleen door dit vermogen stijgt de berekende bijdrage dus met ongeveer €104 per jaar, oftewel ongeveer €8,70 per maand. Door het minimum- en maximumbedrag en andere onderdelen van de berekening kan het uiteindelijke effect anders zijn.
6. Hoe wordt de hoge eigen bijdrage berekend?
De berekening van de hoge bijdrage is ingewikkelder. Het CAK kijkt naar je inkomen, maar houdt onder meer rekening met belasting, de kosten van de zorgverzekering en een bedrag dat je moet overhouden voor persoonlijke uitgaven. Ook vermogen boven het toetsbedrag kan meetellen. Daarvan wordt 4 procent bij het bijdrageplichtige inkomen opgeteld. De hoge eigen bijdrage bedraagt in 2026 maximaal €3.061,80 per maand. Voor een betrouwbare inschatting kun je het beste de rekenhulp van het CAK gebruiken.
7. Mijn partner gaat naar het verpleeghuis. Moeten we ons huis ‘opeten’?
Nee. Blijf jij als fiscale partner in de gezamenlijke woning wonen, dan blijft het huis een eigen woning in box 1. De waarde of overwaarde van de woning wordt daardoor niet als box 3-vermogen meegenomen voor de eigen bijdrage. Je partner in het verpleeghuis blijft bovendien normaal gesproken de lage eigen bijdrage betalen zolang jij thuis woont en jullie voor het CAK als partners blijven gelden.
8. Ik ben alleenstaand en ga naar een verpleeghuis. Wat gebeurt er met mijn huis?
Dan ligt het anders. Heb je geen fiscale partner die in de woning blijft wonen, dan mag de woning na opname vanwege ouderdom of medische redenen nog maximaal twee jaar onder de eigenwoningregeling van box 1 vallen. Na die periode gaat de woning, als je die nog bezit, in principe naar box 3. Dat kan later gevolgen hebben voor de eigen bijdrage. Verkoop je de woning, dan kan de verkoopopbrengst als spaargeld in box 3 terechtkomen. Dat werkt niet onmiddellijk door in de eigen bijdrage, omdat het CAK normaal gesproken kijkt naar inkomen en vermogen van twee jaar eerder. Verkoop je bijvoorbeeld je woning in 2026 en staat de opbrengst op 1 januari 2027 nog op je rekening, dan kan dat vermogen in beginsel vanaf de eigen bijdrage over 2029 een rol gaan spelen.
9. Kun je de eigen bijdrage verlagen door geld weg te schenken?
Schenken kan je vermogen verlagen en daardoor uiteindelijk invloed hebben op de eigen bijdrage. Het effect is meestal niet onmiddellijk, omdat het CAK normaal gesproken met de gegevens van twee jaar eerder rekent. Bovendien moet je niet alleen naar de eigen bijdrage kijken. Een schenking kan gevolgen hebben voor de schenkbelasting en je houdt zelf minder geld achter de hand voor onverwachte uitgaven. Geld weggeven alleen om de eigen bijdrage te verlagen is daarom niet automatisch voordelig.
10. Wordt mijn eigen bijdrage lager als mijn inkomen sterk is gedaald?
Dat kan. Voor de lage eigen bijdrage geldt in 2026 dat je bijdrageplichtige inkomen en vermogen samen minstens €3.293,60 lager moeten zijn dan in 2024 voordat het CAK de bijdrage mogelijk kan aanpassen. Je moet die aanpassing zelf aanvragen. Voor de eigen bijdrage over 2026 kan dat tot 1 mei 2027. Dit kan bijvoorbeeld belangrijk zijn als je in 2024 nog werkte en inmiddels met pensioen bent. Voor de hoge eigen bijdrage gelden andere regels. Houd je na betaling van de eigen bijdrage en de standaardpremie voor de zorgverzekering te weinig over, dan kan het CAK de bijdrage mogelijk eveneens aanpassen. https://www.hetcak.nl/zelf-regelen/aanpassing-eigen-bijdrage-wlz-bw/
11. Betaal je ook als je tijdelijk in het ziekenhuis ligt?
Ja. Woon je in een verpleeghuis en word je tijdelijk opgenomen in een ziekenhuis, dan loopt de eigen bijdrage normaal gesproken door. Dat geldt ook wanneer je een weekend naar huis gaat of met vakantie bent. Je plaats in het verpleeghuis blijft immers voor je beschikbaar.
12. Mijn partner staat op de wachtlijst. Wanneer begint de eigen bijdrage?
Dat hangt af van de situatie. Wacht je thuis en krijg je nog geen Wlz-zorg, dan betaal je nog geen eigen bijdrage voor die zorg. Krijg je thuis al overbruggingszorg, dan kun je daarvoor wel een eigen bijdrage betalen. Wacht je in het ziekenhuis op een plek in een instelling, dan kan vanaf de ingangsdatum van de Wlz-zorg een eigen bijdrage verschuldigd zijn.
13. Kunnen we beter kiezen voor AOW voor alleenstaanden als één van ons naar het verpleeghuis gaat?
Dat is niet automatisch voordeliger. Als één van jullie in een verpleeghuis woont, kun je bij de SVB onder voorwaarden kiezen voor de hogere AOW voor ongehuwden. Daardoor stijgt de AOW. Maar die keuze heeft ook gevolgen voor de eigen bijdrage. De partner in het verpleeghuis wordt door het CAK dan in principe als alleenstaande gezien. Daardoor kan na vier maanden de hoge eigen bijdrage gaan gelden. Ook toeslagen en aanvullende pensioenen kunnen veranderen. Reken beide situaties daarom goed door voordat je een keuze maakt.
14. Kun je de eigen bijdrage aftrekken van de belasting?
Nee. De eigen bijdrage voor de Wlz is niet aftrekbaar van de inkomstenbelasting. Er is wel een ander belastingvoordeel dat in deze situatie gemakkelijk wordt gemist. Woon je niet meer samen doordat jij of je partner in een verpleeghuis is opgenomen, dan kun je onder voorwaarden recht hebben op de alleenstaande ouderenkorting. Die korting bedraagt in 2026 €540. De Belastingdienst kan niet altijd automatisch zien dat een partner in een verpleeghuis woont. Controleer daarom bij de belastingaangifte of de korting is toegepast.
s te vinden op www.hetcak.nl
