Patiënten met uitzaaiingen van darmkanker in het buikvlies hoeven voorafgaand aan een zware operatie vaak geen extra chemotherapie te krijgen. Dat blijkt uit de grootste studie ooit naar deze behandeling, die is gepubliceerd in het toonaangevende medische tijdschrift The Lancet Oncology. De uitkomst kan veel patiënten een belastende behandeling besparen.
In veel landen krijgen patiënten met uitzaaiingen van dikkedarmkanker in het buikvlies standaard chemotherapie vóór een operatie waarbij de uitzaaiingen worden verwijderd. Nederlandse artsen waren daar al langer terughoudend mee, omdat het bewijs voor het nut ontbrak.
Chemotherapie gaf geen betere overleving
Uit de nieuwe CAIRO6-studie blijkt nu dat die terughoudendheid terecht was. Patiënten die vooraf chemotherapie kregen, leefden niet langer dan patiënten die alleen werden geopereerd. “De veronderstelling dat meer behandeling beter is voor deze patiëntengroep gaat niet op”, zegt onderzoeksleider prof. dr. Ignace de Hingh, oncologisch chirurg in het Catharina Ziekenhuis en bijzonder hoogleraar aan Maastricht University.
Wel bijwerkingen
Chemotherapie kan ingrijpende bijwerkingen veroorzaken, zoals misselijkheid, vermoeidheid, zenuwschade en een verminderde conditie. Als de behandeling geen aantoonbare winst oplevert, is het volgens de onderzoekers beter om patiënten die belasting te besparen. “Dat we bij de meeste patiënten geen chemotherapie nodig blijken te hebben, is winst voor de patiënt”, aldus De Hingh.
Wat is HIPEC?
De patiënten in het onderzoek ondergingen een HIPEC-behandeling. Daarbij verwijdert de chirurg eerst zoveel mogelijk zichtbare uitzaaiingen uit de buikholte. Daarna wordt de buik tijdelijk gespoeld met verwarmde chemotherapie om achtergebleven kankercellen te doden. Het is een intensieve operatie die alleen geschikt is voor een beperkte groep patiënten met uitzaaiingen in het buikvlies.
Passende zorg
Volgens de onderzoekers past de uitkomst goed bij het principe van ‘passende zorg’: alleen behandelingen geven waarvan bewezen is dat ze iets toevoegen. “Niet alles wat mogelijk is, is automatisch ook beter voor de patiënt”, zegt De Hingh. Juist bij zware en kostbare behandelingen is het belangrijk om kritisch te kijken naar de opbrengst.
Grootste onderzoek ter wereld
Voor de CAIRO6-studie werden gedurende negen jaar patiënten uit tien ziekenhuizen in Nederland en België gevolgd. Daarmee is het de grootste studie ooit naar deze behandeling bij patiënten met buikvliesuitzaaiingen van dikkedarmkanker. De resultaten werden onlangs gepubliceerd in The Lancet Oncology en gepresenteerd op internationale oncologiecongressen, waaronder het jaarlijkse ASCO-congres in Chicago.
Volgens De Hingh betekent de studie niet dat het onderzoek naar deze vorm van kanker stopt. De volgende stap is om beter te voorspellen welke patiënten het meeste baat hebben bij een HIPEC-operatie en welke andere behandelingen de overleving verder kunnen verbeteren. “Dit sluit het onderwerp niet af”, zegt hij. “Het helpt ons juist om de behandeling verder te verfijnen.”
Lees ook: Heb ik darmkanker?
