Huisarts Rutger Verhoeff legt uit waarom een bepaalde stelling wel of niet juist is. Deze keer: blauwe plekken komen door een vitamine K-tekort. Klopt dit wel?
Blauwe plekken krijg iedereen weleens. Meestal ontstaan ze door een trauma, bijvoorbeeld vallen, stoten of knijpen. Dit beschadigt de kleine, onderhuidse bloedvaten waardoor er wat bloed in de huid lekt. Dat is normaal. Blauwe plekken kunnen ook ontstaan zonder zo’n trauma. Dit kan onschuldig zijn, maar soms wijst het op een onderliggende aandoening.
Kwetsbare huid
Bij een dunne of kwetsbare huid zijn blauwe plekken sneller zichtbaar. Dit is vaker het geval bij vrouwen (door minder collageen en hormonale invloeden), ouderen, mensen met veel zonneschade en mensen die langdurig prednison gebruiken. Ook bepaalde medicijnen verhogen het risico, zoals bloedverdunners en sommige antidepressiva (SSRI’s). Er kan ook sprake zijn van een stollingsstoornis waardoor het bloed niet normaal stolt. Normaal sluit een wondje zich door twee processen: bloedplaatjes klonteren samen en stollingsfactoren vormen een stevig stolsel. Bij een stollingsstoornis werkt een van deze stappen niet goed. Kenmerkend zijn onder meer lang nabloeden bij wondjes, regelmatig een bloedneus, hevige menstruaties en bloedend tandvlees. Voorbeelden van stollingsstoornissen zijn hemofilie (erfelijk, tekort aan stollingsfactoren), de ziekte Von Willebrand (tekort of minder goed werkende Von Willebrand-factor) en een te laag aantal bloed-plaaatjes (trombocytopenie).
Minder vaak zijn bloedziekten zoals leukemie de oorzaak van onverklaarde blauwe plekken. Leukemie is een soort bloedkanker waarbij de aanmaak van witte bloedcellen in het beenmerg verstoord is. In het beenmerg worden normaal drie soorten bloedcellen gemaakt (rode, witte en bloedplaatjes). Bij leukemie maakt het beenmerg te veel abnormale witte bloedcellen aan. Deze verdringen de normale bloedaanmaak waardoor er te weinig bloedplaatjes ontstaan. Ook huidaandoeningen (vasculitis), bindweefselziektes (Ehlers-Danlos syndromen), infecties of auto-immuunziektes kunnen een rol spelen.
Vitamines en bloedstolling
Bepaalde vitamines zijn noodzakelijk voor goede bloedstolling. Zo helpt vitamine C bij het aanmaken van collageen, een stof die de bloedvaten stevig maakt. Vitamine K is nodig voor de aanmaak van stollingsfactoren in de lever. Maar tekorten hieraan zijn zelden de enige oorzaak van blauwe plekken.
Conclusie: onverklaarbare blauwe plekken betekenen niet automatisch een tekort aan vitamine K. Deze zit vooral in groene groentes, maar een tekort ontstaat bij volwassenen zelden alleen door weinig groente eten. Meestal is er dan sprake van een darmprobleem (zoals de ziekte van Crohn), slechte vetopname (vitamine K is een vetoplosbare vitamine) of het gebruik van bepaalde bloedverdunners, de vitamine K-antagonisten zoals acenocoumarol of fenprocoumon. Bij aanhoudende of toenemende blauwe plekken is het verstandiger om de oorzaak medisch te laten beoordelen dan op eigen houtje supplementen te gaan gebruiken.
Download hier de gratis gids met de 11 meest gestelde vragen aan Dr. Rutger
Dit artikel verscheen eerder in Plus Gezond mei 2026. Abonnee worden van het blad? Dat doe je in een handomdraai.
