De erf- en schenkbelasting levert de Schatkist dit jaar veel meer op dan verwacht: een meevaller van 589 miljoen euro, zo blijkt uit de Prinsjesdag-stukken. Komt dat door een belastingverhoging?
De erf- en schenkenbelasting is een steeds grotere inkomstenbron voor de overheid. In 2025 kwam 4.100 miljoen euro aan schenk- en erfbelasting binnen. Voor 2026 rekent het kabinet inmiddels op 4.346 miljoen euro, terwijl er aan de start van het jaar nog met ‘slechts’ 3.756 miljoen rekening werd gehouden.
Opbrengst schenk- en erfbelasting
| Jaar | Opbrengst |
|---|---|
| 2025, oorspronkelijke raming | 3.580 miljoen euro |
| 2025, werkelijk | 4.100 miljoen euro |
| 2026, raming |
4.346 miljoen euro (raming was eerst 3.756 miljoen euro) |
| 2027, raming | 4.546 miljoen euro |
| 2028, raming | 4.745 miljoen euro |
| 2029, raming | 4.921 miljoen euro |
| 2030, raming | 5,111 miljoen euro |
| 2031, raming | 5.283 miljoen euro |
Bron:rijksfinancien.nl
Komt niet door nieuwe belastingmaatregelen
Van 2026 naar 2027 stijgt de verwachte opbrengst verder door van 4.346 naar 4.546 miljoen euro. Van die stijging van 200 miljoen euro schrijft Financiën 10 miljoen euro toe aan beleidsmaatregelen en 190 miljoen euro aan de zogenoemde ‘endogene ontwikkeling‘. Dat zijn factoren waar het beleid niet direct invloed op heeft.
Meer mensen overlijden
Een eerste verklaring is de vergrijzing. Er overlijden inmiddels jaarlijks duidelijk meer mensen dan enkele jaren geleden. Meer overledenen betekent ook meer nalatenschappen, al leidt lang niet iedere nalatenschap tot erfbelasting.
| Jaar | Aantal overledenen |
|---|---|
| 2019 | 151.885 |
| 2021 | 170.972 |
| 2023 | 169.521 |
| 2025 | 173.494 |
Bron: CBS StatLine
Het CBS verwacht dat het aantal sterfgevallen de komende jaren door de vergrijzing verder zal toenemen.
Veel meer vermogen om na te laten
| Jaar | Nagelaten vermogen |
|---|---|
| 2019 | 19,2 miljard euro |
| 2021 | 24,7 miljard euro |
| 2023* | 33.569,0 miljoen euro |
*Het cijfer over 2023 is voorlopig.
Bron: CBS
Meer recente cijfers zijn er nog niet en dat komt door de vertraging die bij de afwikkeling van nalatenschappen een rol speelt. Gemiddeld duurt dat al snel twee jaar. De woning speelt een belangrijke rol in deze stijging, want de waarde daarvan is de afgelopen jaren sterk gestegen. Daarnaast zijn spaar- en beleggingstegoeden de meegestegen. Experts voorspellen voor de komende jaren al langer een ’tsunami aan erfenissen‘. De Schatkist profiteert daar dus van mee.
Erfbelasting het grootste deel
De begroting telt schenk- en erfbelasting in dit overzicht bij elkaar op, dus de precieze verdeling tussen de opbrengsten uit erf- en schenkbelasting is voor dit jaar nog niet bekend. Voor voor 2024 is dat beld wel helder en komt Financiën uit op zo’n 80 procent uit erfenissen en 20 procent uit schenkingen. Door de gestegen vermogens én sterftecijfers is het aandeel uit erfenissen nu waarschijnlijk iets hoger.
Erfbelasting in 2027
Er is veel discussie over de erfbelasting, maar de regels daarvoor blijven volgens het huidige Belastingplan in 2027 bijna gelijk. De tarieven van 10 tot 40 procent blijven naar verwachting hetzelfde, maar bij verschillende belastingen haalt het kabinet een wat verstopte verhoging uit. De tariefschijven en waarschijnlijk ook de vrijstellingen stijgen niet meer volledig mee met de inflatie. Door deze beperkte indexatie betalen nabestaanden vanaf volgend jaar eerder erfbelasting en vallen ze ook eerder in een hoger tarief. Datzelfde geldt voor ontvangers van schenkingen.
De belastingplannen voor 2027 zijn nog niet definitief, ze worden nog behandeld in de Tweede en Eerste Kamer. Meestal worden de tarieven pas in december definitief vastgesteld.
Wie is uw favoriet voor de Plus Impact Awards? Stem nu!
